Fumana arabica

Κατάπολα 17/04/2006

Η Fumana arabica (L.) Spach 1836 είναι μεσογειακό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.
Βιότοπος: βραχώδεις τοποθεσίες, ξηρές θέσεις, αραιά πευκοδάση σε υψόμετρα 0-700 μ.
Φυτό με πυκνή διακλάδωση, ύψους 15-50 εκ.
Φύλλα ωοειδή ή προμήκη-λογχοειδή, μυτερά και επίπεδα, χνουδωτά-αδενώδη ή σχεδόν λεία.
Άνθη 1-7 σε αραιές ταξιανθίες, κίτρινα, διαμέτρου 10-12 χιλ.
Άνθιση Μάρτιος - Ιούνιος.

Ετυμολογία:
Fumana > fúmus καπνός ==> απο το γκρίζο χρώμα που έχουν είδη αυτού του γένους.
arabica > Arabia Αραβία.

Salvia verbenaca

Χώρα 29/03/2007

Η Salvia verbenaca (L. 1753Π είναι φυτό της Μεσογείου και του Ατλαντικού, πολυετές, με βλαστό λεπτό, έντονα τετραγωνικό, λίγο τριχωτό.
Φύλλα μεγάλα πτερόλοβα, της βάσης με μακρύ μίσχο, του βλαστού επιφυή.
Βιότοπος: άκρες, δρόμων, λιβάδια, πετρώδεις θέεσεις, καλλιέργειες.
Άνθη κυανοϊώδη σε σπόνδυλους με αραιή διάταξη σε όλο το μήκος του βλαστού. Συχνά απαντώνται φυτά μικρά με σπόνδυλους σε πυκνή διάταξη.
Άνθιση ανοιξιάτικη.

Ετυμολογία:
Salvia > sálvo θεραπεύω, διασώζω - όνομα που χρησιμοποιεί ο Πλίνιος γαι το φασκομηλο Salvia officinalis για τις θεραπευτικές του ιδιότητες.
verbenaca > verbena - από το σχήμα των φύλλων που είναι παρόμοια με της verbena.
verbena > vérber κλαδί.

Matthiola sinuata

Λαγκάδα 01/04/2010

Η Ματθιόλα η κολπωτή [Matthiola sinuata (L.) R. Br. 1812] είναι ευρωμεσογειακό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.
Φυτό διετές, όρθιο, με τα φύλλα της βάσης πολλά, πτεροσχιδή, με χείλη στραμμένα προς τα πάνω (κολπωτά, καμπυλωτά), εξ ου και το όνομα. Τα ανώτερα φύλλα γραμμοειδή, κυματοειδή.
Βιότοπος: παραθαλάσσια ενδιατήματα
Άνθη βιολετιά, εύοσμα μέχρι 2,5 εκ. διάμετρο.
Ανθίζει από τον Μάρτιο.

Ετυμολογία:

Matthiola > γένος αφιερωμένο στον Pierandrea Mattioli (Matthiolus  † 1577) Ιταλό γιατρό.
sinuata > sinuo κολπώνω, καμπυλώνω, κυρτώνω = κολπωτή.

Άνοιξη στην Λαγκάδα

Λαγκάδα 05/03/2006 Lagada

Lupinus pilosus

Κατάπολα 25/04/2005

Ο Lupinus pilosus (L. 1774) είναι φυτό της Ανατολικής Μεσογείου. Φύεται σε σχεδόν όλα τα νησιά του Αιγαίου. Κοινό στην Αμοργό.

Αμοργιανό όνομα: λούμπουνας και λίμπουνας (πληθ. λιμπούνοι)

Αρχαίο όνομα: θέρμος (Διοσκουρίδης).

Οι καρποί του μοιάζουν με τα κουκιά και είναι πολύ πικροί. Στην Αμοργό τους έβαζαν στην Κατοχή σε σακιά μέσα στην θάλασσα για να ξεπικρίσουν και να τους φάνε.

Βιότοπος: ελαιώνες, άκρες δρόμων, φρύγανα σε γενικά ηλιόλουστες θέσεις και σε υψόμετρα 0-800 μ.

Φυτό μονοετές, τριχωτό, όρθιο.

Άνθη μπλε με λευκές πινελιές

Άνθιση: τέλη Μαρτίου - Μάιος.

Ετυμολογία:

Lupinus < λέπω = ξεφλουδίζω, αποφλοιώνω // κατ' άλλη εκδοχή από το  λατινικό lúpus (λύκος) ==> πιθανή αναφορά για την τοξικότητα του λούπινων, που είναι κατάλληλα για λύκους (που όμως είναι σαρκοφάγοι).

pilosus < pilus (λατιν.), τρίχα = δασύτριχος, τριχωτός.

Micromeria nervosa

Κατάπολα 22/04/2005

Το Micromeria nervosa [(Desf.) Benth. 1834] είναι μεσογειακό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.

Βιότοπος: φρύγανα. μακία βλάστηση, παράκτιες πετρώδεις θέσεις σε υψόμετρα 0-750 μ.

Πολυετές φυτό ύψους 10-40 εκ.

Άνθιση: τέλη Μαρτίου - αρχές Ιουνίου

Ετυμολογία:

Micromeria < μικρός + μερίς ==> επειδή αποτελείται από μικρά κομμάτια (μερίδες) το φύλλωμα.

nervosa < nérvus νεύρο ==> με νευρώσεις στα φύλλα.

Origanum calcaratum

Χοζοβιώτισσα 27/04/2005

Το Ορίγανο το πληκτροφόρο (Origanum calcaratum, Juss. 1789) είναι ενδημικό του Νότιου Αιγαίου.
Περιγράφτηκε το 1789 από την Αμοργό και την ορθοπλαγιά της Μονής Χοζοβιώτισσας.
Από τότε έχει βρεθεί σε Κέρο, Αστυπάλαια, Ικαρία, Χάλκη, σε διάφορες νησίδες (Αμοργοπούλα, Οφειδούσα, Ζαφορά) και σε μία θέση στη Σητεία της Κρήτης το 1964.
Στην Αμοργό φύεται σε πολλά μέρη του νησιού: Χοζοβιώτισσα, Κρίκελος, Λαγκάδα, Ποταμός. Επίσης στο νησί της Νικουριάς και στη γειτονική νησίδα Άτιμο. Κι ακόμα στην βραχονησίδα Βιόκαστρο. Έχει συλλεγεί επίσης από τα αμοργιανά νησιά Κέρος και Αμοργοπούλα (Άνυδρος).
Τοπικά ονόματα: κεφαλόχορτο», «δίκταμος της Αμοργού» ή «αμοργιανό τσάι» και συλλέγεται για την παρασκευή φαρμακευτικού ροφήματος.
Παλαιογεωγραφικό είδος, θεωρείται αρχέγονη μορφή του γένους Origanum και ο στενότερος συγγενής του είναι ο δίκταμος της Κρήτης.
Είναι πολυετές αρωματικό και φαρμακευτικό φυτό.
Φυτρώνει σε σχισμές βράχων και κρημνούς, σε υψόμετρα μέχρι 700 μ..
Φύλλα δερματώδη ωοειδή ή σχεδόν στρογγυλά.
Ανθίζει Μάιο - Αύγουστο.

*** Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (2009).με τον χαρακτηρισμό Τρωτό (VU).

Ετυμολογία
Origanum > όρος + γανώ (λάμπω, χαίρομαι), η χαρά τους βουνού - αναφορά στον φυσικό του βιότοπο. Ορίγανον, ρίγανη.
calcaratum > calcar, calcaris το πλήκτρο, το σπηρούνι του κόκκορα ==> από την απόληξη του άνθους = πληκτροφόρο.

 Χοζοβιώτισσα 05/04/2007

Κατακλυσμός

Άγιοι Σαράντα

Η περίοδος των βροχών στην Αμοργό αρχίζει αργά το φθινόπωρο και τελειώνει στα μέσα της άνοιξης. Μια φορά στα 10 χρόνια μπορεί να βρέξει τόσο έντονα, ώστε η βροχή να μοιάζει με κατακλυσμό. Η φωτογραφία από την Αγία Θέκλα δείχνει τις συνέπειες μιας κατακλυσμιαίας βροχής, με το ρέμα των Αγίων Σαράντα να έχει ξεχειλίσει και να καταλήγει ορμητικά στη θάλασσα.

Ελαιώνας Καταπόλων

Ophrys ferrum-equinum var. trilova

Χώρα 30/03/2010 Chora