Στους βράχους της Χοζοβιώτισσας - 27 Ιουνίου 2005Η κάππαρη είναι ένα πολύ κοινό φυτό στην Αμοργό, όπως και σχεδόν παντού στην Ελλάδα, σε εδάφη φτωχά ή και προβληματικά. Η ιδιαιτερότητά του είναι ότι ανθίζει το καλοκαίρι, με λουλούδια πολύ εντυπωσιακά και συνεχίζει να προσφέρει πράσινες πινελιές σχεδόν σ' όλη την διάρκεια του καλοκαιριού στο νησί που έχει περάσει στην φαιοπράσινη θερινή του εικόνα. Στην Αμοργό το φυτό ονομάζεται καππαριά.
Οικογένεια: CAPPARACEAE
Capparis spinosa - Κάππαρη η αγκαθωτή
«Μικρός πολυετής πολύκλαδος θάμνος που προτιμά βράχους και 
ρωγμές τοίχων. Βλαστοί πολλοί, πλεγμένοι μεταξύ τους, και φύλλα δερματώδη, ωοειδή, σχεδόν στρογγυλά, λεία, έμμισχα. Άνθη μεγάλα σε μικρό ποδίσκο, λευκά ή ρόδινα, με 4 σέπαλα, ρόδινα ή πράσινα και 4 λευκά πέταλα, μεγαλύτερα. Στήμονες ρόδινοι, χαρακτηριστικά πολλοί, μακρύτεροι από τα πέταλα που δίνουν μια ιδιαίτερη εικόνα στο άνθος. Τα μικρά μπουμπούκια της κάππαρης,συλλέγονται και διατηρούνται στην άλμη, για να χρησιμοποιηθούν σαν συνοδευτικό στις σαλάτες.» [1]
ρωγμές τοίχων. Βλαστοί πολλοί, πλεγμένοι μεταξύ τους, και φύλλα δερματώδη, ωοειδή, σχεδόν στρογγυλά, λεία, έμμισχα. Άνθη μεγάλα σε μικρό ποδίσκο, λευκά ή ρόδινα, με 4 σέπαλα, ρόδινα ή πράσινα και 4 λευκά πέταλα, μεγαλύτερα. Στήμονες ρόδινοι, χαρακτηριστικά πολλοί, μακρύτεροι από τα πέταλα που δίνουν μια ιδιαίτερη εικόνα στο άνθος. Τα μικρά μπουμπούκια της κάππαρης,συλλέγονται και διατηρούνται στην άλμη, για να χρησιμοποιηθούν σαν συνοδευτικό στις σαλάτες.» [1]«Ο Διοσκουρίδης μας άφησε μια λεπτομερή περιγραφή για την κάππαρη (Capparis spinosa), στην οποία όμως έκανε ένα λάθος. Συγχέει τον καρπό με το μπουμπούκι, γιατί αυτό το τελευταίο, πριν ανοίξει, γίνεται τουρσί. Η κάππαρη τρωγόταν, όπως και σήμερα,μέσα σε σαλάτες και σάλτσες. Ο Αθήναιος αναφέρει την κάππαρη σε έξη σημεία του βιβλίου του και βάζει το φιλόσοφο Ζήνωνα να ορκίζεται στην κάππαρη, όπως ο Σωκράτης ορκιζόταν στον σκύλο. Ο ποιητής Αντιφάνης αναφέρει την κάππαρη στον κατάλογό του των μπαχαρικών μαζί με το αλάτι, το θυμάρι, το σουσάμι, την μαντζουράνα, το ξύδι και τις ελιές.» [2]
Οι φιλόλογοι όταν δεν μπορούν να ετυμολογήσουν μια λέξη, την αποδίδουν συνήθως σε δάνειο από κάποια άγνωστη ή ξένη γλώσσα, όπως κάνει ο Μπαμπινιώτης στο λεξικό του. Αλλά πως μπορεί να δανείστηκαν στην Ελλάδα μια ξένη λέξη, όταν η κάππαρη είναι τόσο κοινή στον τόπο μας, ώστε να ανθίζει δίπλα στις πολυκατοικίες (ενίοτε και πάνω τους) της Αθήνας;
Στο πρανές του δρόμου Χώρας - Καταπόλων
27 Ιουνιου 2005
Παραπομπές:
- [1] Βαγγέλη Παπιομύτογλου «Αγριολούλουδα της Κρήτης», εκδόσεις Mediterraneo, Ρέθυμνο 2006.
- [2] Έλμουτ Μπάουμαν Η ελληνική χλωρίδα στο μύθο, στην τέχνη, στη λογοτεχνία», έκδοση της Ελληνικής Εταιρείας Ποστασίας της Φύσεως, Αθήνα 1993.
- Γ. Μπαμπινιώτη «Λεξικό νέας ελληνικής γλώσσας», Αθήνα 1998
