Helichrysum amorginum X stoechas subsp. barrelieri.

Το Helichrysum amorginum είναι ενδημικό της Αμοργού (και νησίδων(Αμοργοπούλας & Κέρου) και περιγράφηκε από την ορθοπλαγιά της Μονής Χοζοβιώτισσας. 
Το Helichrysum stoechas subsp. barrelieri [(Ten.) Nyman 1879] είναι μεσογειακό φυτό με εξάπλωση κεντρική, νότια και νησιωτική Ελλάδα και φύεται και στις πέριξ περιοχές του μοναστηριού.
Στις 5 Ιουλίου 1958 βρέθηκε στους κρημνούς της Χοζοβιώτισσας ένα φυσικό υβρίδιο των δύο ειδών, το Helichrysum amorginum X stoechas subsp. barrelieri.
Γενικά η δημιουργία φυσικών υβριδίων είναι δύσκολη (με εξαίρεση τις ορχιδέες) και ίσως πιο δύσκολη η αναπαραγωγή τους.
Το 2020 ο Μανώλης Σιμιδαλάς από την Χώρα Αμοργού βρήκε αυτό το φυσικό υβρίδιο στα Φτερά του μοναστηριού, όπως λέμε τα χείλη του γκρεμού των 400 μέτρων.
Στην φωτογραφία αριστερά το Helichrysum amorginum, δεξιά το Helichrysum stoechas subsp. barrelieri και στην μέση το υβρίδιο.
Να είναι το υβρίδιο του 1958; Να είναι διαφορετικό; Να υπάρχουν κι άλλα στους απάτητους βράχους;
Όποιο να' ναι, είναι μοναδικό και δεν υπάρχει πουθενά αλλού στον κόσμο...

Euscorpius amorgensis

Κατάπολα 18/03/2022

φωτογραφίες Μανώλης Σιμιδαλάς

Ο Euscorpius amorgensis (Tropea, Fet, Parmakelis, Kotsakiozi et Stathi 2017) είναι ενδημικός της Αμοργού.
Περιγράφηκε πρόσφατα, το 2017, με δείγματα από την Αγία Άννα (ολότυπος), τα Κατάπολα και το Ρίχτι.
Πρόκειται για ένα μικρό είδος Euscorpius, συνολικού μήκους περίπου 23–25 χιλιοστών.
Το χρώμα των ενηλίκων ατόμων είναι από πολύ ανοιχτό καφέ/κιτρινωπό έως ανοιχτό καφέ-κοκκινωπό χωρίς δικτυώματα με καβούκι και ποδίσκους που μπορεί να είναι πιο σκούρα.
Ετυμολογία:
Euscorpius < ευ (καλώς) + σκορπιός.
amorgensis < Amorgos = της Αμοργού.

 

Verbascum adeliae

Αρκεσίνη 02/06/2017

φωτογραφίες Ελευθερία Πράσινου

Το Verbascum adeliae (Boiss. 1856) είναι ενδημικό φυτό των Κυκλάδων (Αμοργός, Νάξος, Ρήνεια, Άνδρος). Συλλέχτηκε στις 29 Ιουλίου 1844 στην Απείρανθο της Νάξου από τον Χελδράιχ (Heldreich) και περιγράφηκε το 1856 από τον Boissier.
Το 2020 ο Άρης Ζωγραφίδης περιέγραψε από την Απείρανθο το Verbascum xnaxense, ένα υβρίδιο των V. adeliae & V. sinuatum (και τα δύο φύονται στην Αμοργό.
Το Βερμπάσκο της Adelia είναι διετές φυτό ύψους 5-100 εκ.. Βλαστός ισχυρός με πολλές διακλαδώσεις στο πάνω μέρος. Φύλλα βάσης ακέραια ή λίγο πριονωτά.
Άνθη σε δέσμες ων 3-7. Άνθη κίτρινα.  Άνθιση: τέλη Απριλίου - Ιούνιος.
Φύεται σε όλη την Αμοργό σε υψόμετρα 0-300 μ. σε άκρες δρόμων ή αγρών, φρύγανα, βραχώδεις πλαγιές.

Ετυμολογία:
Verbascum < verbascum (λατιν.) φλόμος < ίσως από barba < barbáscum γενειάδα, από τις τρίχες στα φύλλα και τα άνθη.
adeliae < αφιερωμένος από τον Χελδράιχ στην φίλη του Adelia (γερμανικό γυναικείο όνομα).

Cymbalaria minor subsp. dodekanesi

Αγία Μαρίνα 31/03/2010

φωτογραφίες Βαγγέλης Παπιομύτογλου

Η Cymbalaria minor subsp. dodekanesi [(Greuter) Carcinero & al.] είναι ενδημική Κυκλάδων (Αμοργός, Κέρος, Φολέγανδρος), Ανατολικής Κρήτης, Καρπάθου και Ανατολικού Αιγαίου (Ρόδος, Χάλκη, Νίσυρος, Ικαρία, Σάμος).
Στην Αμοργό φύεται στην πλαγιά του Μεταλλείου, Κρίκελο, Θολάρια, Λαγκάδα, Προφήτη Ηλία, Αγία Μαρίνα Χώρας, Κόρακα Κάτω Μεριάς και στη νησίδα Νικουριά.
Τριχωτό φυτό με λεπτούς έρποντες βλαστούς.
Φύλλα στρογγυλά, τριχωτά με 3-5 ρηχούς λοβούς,
Άνθη ζυγόμορφα, δίχειλα. Άνω χείλος με κοκκινωπές λωρίδες, κάτω χείλος έντονα τρίλοβο με κίτρινο σημάδι στον λαιμό.
Προτιμά υγρά βράχια. Ανθίζει από τον Απρίλιο.
Ετυμολογία:
Cymbalaria < κύμβαλο ==> από το σχήμα των φύλλων.
minor < συγκριτικό του parvus (μικρός) = ελλάσων, μικρότερος (από άλλα συγγενικά είδη)
dodekanesi < Δωδεκάνησος.

Anthemis rigida subsp. amorgina

Προφήτης Ηλίας (Χρυσόστομος) 17/04/2021

φωτογραφία Μανώλης Σιμιδαλάς

Στο επιστημονικό περιοδικό Phytologia Balcanica, ανακοινώθηκε από τους Biel & Kit Tan στο πρώτο τρίμηνο του 2021 ένα νέο ενδημικό φυτό της Αμοργού. Είναι η Ανθεμίς η άκαμπτη υποείδος η αμοργινή (Anthemis rigida subsp. amorgina Biel & Kit Tan, subsp. nov. 2021). Φύεται στο νότιο τμήμα του νησιού, από τον Προφήτη Ηλία - Χοζοβιώτισσα και ανατολικότερα σε υψόμετρα 260-780 μ. και σε ασβεστολιθικά εδάφη. Οι συγγραφείς πιθανολογούν ότι είναι στενότοπο ενδημικό της Αμοργού.
Ανθίζει Μάρτιο - Μάιο.
Ετυμολογία:
Anthemis  < ανθεμίς (< άνθεμον), όνομα που χρησιμοποιεί ο Διοσκουρίδης για το χαμομήλι.
rigida < rigeo άκαμπτο, σκληρό = άκαμπτη.
amorgina < Amorgos Αμοργός.

Πηγή:
PHYTOLOGIA BALCANICA 27(1): 127 – 150, Sofia, 2021

 

Hymenonema graecum

Τερλάκι (Χώρα) 10/05/2020

φωτογραφία Μανώλης Σιμιδαλάς

Το Hymenonema graecum [(L.) DC. 1828] είναι ενδημικό των Κυκλάδων με παρουσία σχεδόν σ' όλα τα νησιά. Συλλέχτηκε το 1700 από τον Τουρνεφόρ μάλλον από την Μήλο.
Βιότοπος: ξηρά λιβάδια, άκρες του δρόμου, βραχώδεις πλαγιές σε διάφορα υποστρώματα και σε υψόμετρα 0-200 (-700) μ.
Πολυετές φυτό με ύψος 30-70 κ. Άνθη σε βαθύ κίτρινο.
Άνθιση: μέσα Απριλίου - Ιούνιος.
Ετυμολογία:
Hymenonema < υμήν (υμένος) + νήμα ==> από την μορφή των νημάτων του άνθους. 

Eryngium amorginum

Το Eryngium amorginum (Rech.f., 1934) είναι ενδημικό φυτό των Κυκλάδων και της Κρήτης, που περιγράφηκε από την Αμοργό.
Στην Αμοργό φύεται στην περιοχή της Αιγιάλης, στον Κρίκελο πάνω από την Λαγκάδα και στη νησίδα της Νικουριάς.
Η μέχρι σήμερα γνωστή εξάπλωσή του περιλαμβάνει την Αμοργό, την Αμοργοπούλα (Άνυδρο), τις νησίδες μεταξύ Φολεγάνδρου και Σικίνου, την Αστυπάλαια, δύο νησίδες δυτικά της Αστυπάλαιας και δύο θέσεις στην Ανατολική Κρήτη (Snogerup 1995).
Είναι ποώδες πολυετές, αγκαθωτό φυτό, με ισχυρή ρίζα, όρθιους βλαστούς ύψους 60-100 εκατοστών και λευκά άνθη.
Είναι είδος χασμοφυτικό με σαφή προτίμηση στους παράκτιους ασβεστολιθικούς βράχους, όπου φύεται σε σκιερές θέσεις με βόρειο προσανατολισμό.
Ανθίζει Ιούνιο - Αύγουστο, σε υψόμετρα 150-100 μέτρων.
Ετυμολογία
Eryngium < ηρύγγιον (Θεόφραστος)
amorginum < Αμοργός = αμοργινό

Ornithogalum creticum

Χάλαρα 03/05/2020

φωτογραφία Μανώλης Σιμιδαλάς

Νέο φυτό και μάλιστα ενδημικό προστέθηκε στην χλωρίδα της Αμοργού. Είναι το Ορνιθόγαλο το κρητικό. Το βρήκε και το φωτογράφισε στην νότια ακτογραμμή ο Μανώλης Σιμιδαλάς.
Στις φωτογραφίες φαίνεται η θέση και ο βιότοπός του.
Το Ορνιθόγαλο το κρητικό (Ornithogalum creticum, Zahar. 1977) είναι ενδημικό Κρήτης, Καρπάθου και Κυκλάδων.
Στις Κυκλάδες αναφέρεται από τις αμοργιανές νησίδες Μάκαρες της Δονούσας, το Λιάδι και την Αμοργοπούλα (Άνυδρος).
Βιότοπος: ασβεστολιθικές πλαγιές με φρύγανα, σχισμές βράχων, πετρώδεις θέσεις σε υψόμετρα 0 - 800 (1500) μ.
Φύλλα 5-8, που συχνά έχουν μαραθεί κατά την ανθοφορία.
Άνθη ελαφρώς αρωματικά. Περιάνθιο ανοιχτά πρασινωπό προς το εσωτερικό
Ανθίζει Απρίλιο-Ιούνιο.
Ετυμολογία:
Ornithogalum < Όρνις (πτηνό,  όρνιθα, κόττα) + γάλα. Αναφέρεται στην φράση «και του πουλιού το γάλα», λόγω του λευκού χρώματος του άνθους.
creticum < Creta Κρήτη. 

Seseli crithmifolium

φωτογραφία Μανώλης Σιμιδαλάς

To Σέσελι το κριταμόφυλλο [Seseli crithmifolium (Juss. ex DC.) Boiss., 1872] είναι ενδημικό φυτό Κυκλάδων (Αμοργός, Σίκινος, Φολέγανδρος), Κρήτης και Δωδεκανήσου (Ρόδος, Κάρπαθος, Σαρία).
Βιότοπος: ασβεστολιθικοί βράχοι σε υψόμετρα (10-) 200-1100 μ.
Πολυετές φυτό με ξυλώδη βλαστό ύψους έως 1,5 μέτρο και μέτρια διακλάδωση.
Φύλλα άκαμπτα, σαρκώδη.
Η ταξιανθία του σχηματίζει σκιάδιο, με 20-50 λευκά άνθη.
Καρποί, 3-4 χιλ., επιμήκεις με χαμηλές ράχες. Μερικές φορές το φυτό είναι μονοκαρπικό, δηλαδή ανθίζει και καρποφορεί μια φορά στην ζωή του.
Ανθίζει Ιούνιο-Αύγουστο.

Στην Αμοργό φύεται στη Νικουριά, τον Ποταμό, την Χοζοβιώτισσα και ψηλά στο Κρίκελο. Επίσης στην Κέρο, την Δονούσα, τις Μάκαρες και την Κίναρο.

Ετυμολογία:
Seseli > σέσελι, φυτό πουα αναφέρεται από τους Διοσκουρίδη, Αριστοφάνη, Πλούταρχο
crithmifolium > Crithmum κρίταμο + folium φύλλο = κριταμόφυλλο
Crithmum > κρήθμον > κριθή ==> για την ομοιότητα των σπερμάτων με αυτά της Κριθής (κριθαριού).

«σέσελι· τὸ μὲν Μασσαλιωτικὸν φύλλα ἔχει μαράθῳ ἐοικότα, παχύτερα δὲ καὶ τὸν καυλὸν εὐερνέστερον ἔχει, σκιάδιον δὲ ἀνήθῳ ὅμοιον, ἐφ' οὗ ὁ καρπὸς ὑπομήκης, γεγωνιωμένος, δριμύς, βιβρωσκόμενος ἡδέως, ῥίζα μακρά, εὐώδης.»
Διοσκουρίδης

Ophrys ariadnae

Ηρακλειά 18-03-2008

φωτό Γιάννης Γαβαλάς

Η Οφρύς της Αριάδνης (Ophrys ariadnae Paulus, 1994) είναι ενδημική ορχιδέα της νότιας νησιωτικής Ελλάδας, με κύρια εξάπλωση σε Κρήτη, Κάρπαθο και Κυκλάδες. Περιγράφτηκε το 1994 από το Λασίθι της Κρήτης. Αφιερωμένη στην Αριάδνη, κόρη του Μίνωα, που βοήθησε τον Θησέα να αντιμετωπίσει τον Μινώταυρο και να βγει από τον Λαβύρινθο.
Συνώνυμα: Ophrys cretica subsp.ariadnae (subsp. karpathensis)
Βιότοπος: φρυγανότοποι και ξηρά ασβεστολιθικά εδάφη.
Άνθη: τρίλοβα, σκούρα καφετί με πολύπλοκο γαλάζιο θυρεό.
Άνθιση: μέσα Φεβρουαρίου – μέσα Απριλίου.

Ετυμολογία:
Ophrys > Οφρύς (φρύδι). Δεν είναι ξεκάθαρο σε ποια χαρακτηριστικά του γένους Ophrys αναφέρεται το όνομα ενώ υπάρχει και το ενδεχόμενο γλωσσικής παρερμηνείας
ariadnae > Αριάδνη.

Campanula reiseri

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

Η Καμπανούλα του Ρέισερ (Campanula reiseri Halacsy 1896) είναι ενδημική των Κυκλάδων και των Σποράδων. Η γεωγραφική κατανομή της περιλαμβάνει τα νησιά Γιούρα και Κυρά Παναγιά των Σποράδων, τις νήσους Άνδρο, Κέα και Δονούσα των Κυκλάδων και τις νησίδες Μάκαρες (Δονούσας), Στρογγυλή (Νάξου) και Χταπόδια (Μυκόνου). Ανάλογα με το νησί, υπάρχει και κάποια διαφοροποίηση στα φυτά, με συνέπεια να αναφέρονται διάφορα υποείδη ή ποικιλίες.
Το φυτό είναι διετής ή πολυετής πόα, με κυανά-ιώδη άνθη. Τα φύλλα σχηματίζουν ρόδακα. Ως τυπικό χασμόφυτο του Αιγαίου, φυτρώνει στις σχισμές απότομων παραθαλάσσιων βράχων, σε υψόμετρα 10 μέχρι 150 m. Ανθίζει από τα μέσα Απριλίου μέχρι και τον Μάιο. 

*** Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (εκδ. 1995 & 2009).

Ετυμολογία:
Campanula > campana (λατιν.) < campanula υποκοριστικό
reiseri > προς τιμήν του Αυστριακού ορνιθολόγου Othmar Reiser (1861 - 1936), ο οποίος είχε επισκεφθεί το 1894 τα νησιά Γιούρα και Κυρά Παναγιά.

Symphytum davisii

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

Το Σύμφυτο του Ντέιβις (Symphytum davisii) είναι πολυετές φυτό, ενδημικό Αμοργού, Νάξου, Σικίνου, νησίδας Καρδιώτισσα, Ικαρίας. Η μέχρι τώρα επιστημονική κατάταξη το χωρίζει σε 4 υποείδη (davisii, cycladense (Σίκινος), naxicola, icaricum), όλα τοπικά ενδημικά.
Το τυπικό υποείδος Symphytum davisii, Wikens 1969 subsp. davisii είναι ενδημικό της Αμοργού. Θεωρείται πολύ σπάνιο, τρωτό, με προτεραιότητα προστασίας πρωτεύουσα και γι΄αυτό προστατεύεται από την ελληνική νομοθεσία και ευρωπαϊκούς κανονισμούς.
Αναφέρεται από το φαράγγι τ' Αρακλού στην Αιγιάλη, το Ρέμα του Φονιά στα Κατάπολα, ρεματιά στα Θολάρια, το μονοπάτι Βρούτση-Κατάπολα και τον Κρίκελο σε υψόμετρα 350-500 μ.
Βιότοπος: πετρώδεις και βραχώδεις θέσεις εποχικά υγρές και σκιερές, θαμνώνες, σε ρεματιές και χαράδρες σε υψόμετρα 0-900 μ.
Ποώδες πολυετές φυτό με παχιά, ξυλώδη και τριχωτή βάση. Φύλλα ωοειδή με οδοντωτά και ελαφρώς κυματοειδή περιθώρια. Ταξιανθίες απλές με 10-20 λευκά άνθη.
Τα σύμφυτα θεωρούνται ισχυρά φαρμακευτικά φυτά και χρησιμοποιούνται από την ομοιοπαθητική για την αποκατάσταση καταγμάτων, παθήσεις των οστών και οφθαλμικά τραύματα.
Άνθιση: Απρίλιος - αρχές Μαΐου.

Ετυμολογία:
Symphytum > συν + φυτό ==> φυτό που αναπτύσσεται σε ομάδες = Σύμφυτο
davisii > προς τιμήν του Άγγλου βοτανικού Peter Hadland Davis (1918-1992), που ερεύνησε την χλωρίδα της Τουρκίας και των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου.

Scorzonera araneosa

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

Η Σκορτζονέρα η αραχνώδης (Scorzonera araneosa Sm. 1813) είναι ενδημικό φυτό των Κυκλάδων.

Συνώνυμο: Scorzonera eximia Rech.f. 1934 (Σκορτζονέρα η εξαίρετη) από φυτά που συλλέχτηκαν στην Αμοργό. Υποστηρίζεται ότι η S.eximia διαφέρει στα φύλλα.

Χασμόφυτο, που φύεται σε σχισμές βράχων και κρημνών.
Η ονομασία της οφείλεται στους πυκνά (σαν ιστό αράχνης) τριχωτούς βλαστούς της.
Πολυετής πόα, με χοντρή κονδυλώδη ρίζα, που εισέρχεται βαθιά στον βράχο.
Φύλλα πολλά, μακρόστενα, τριχωτά.
Κεφάλια μεγάλα, με κίτρινα ανθίδια.
Ανθίζει από τον Απρίλιο

Ετυμολογία:
Scorzonera > Το νεολατινικό Scorzonera θα μπορούσαμε να το αποδώσουμε ως «φιδόχορτο». Το εισήγαγε ο Πιτόν ντε Τουρνεφόρ (για το φυτό Scorzonera hispanica), από την καταλανική λέξη escurçonera, που αναφέρεται σε ένα φυτό η κονδυλώδης ρίζα του οποίου εθεωρείτο αντίδοτο για τα δαγκώματα των φιδιών.
araneosa > aráneum αράχνη = αραχνώδης, αραχνοειδής.

Origanum calcaratum

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

Το Ορίγανο το πληκτροφόρο (Origanum calcaratum, Juss. 1789) είναι ενδημικό του Νότιου Αιγαίου.
Περιγράφτηκε το 1789 από την Αμοργό και την ορθοπλαγιά της Μονής Χοζοβιώτισσας.
Από τότε έχει βρεθεί σε Κέρο, Αστυπάλαια, Ικαρία, Χάλκη, σε διάφορες νησίδες (Αμοργοπούλα, Οφειδούσα, Ζαφορά) και σε μία θέση στη Σητεία της Κρήτης το 1964.
Στην Αμοργό φύεται σε πολλά μέρη του νησιού: Χοζοβιώτισσα, Κρίκελος, Λαγκάδα, Ποταμός. Επίσης στο νησί της Νικουριάς και στη γειτονική νησίδα Άτιμο. Κι ακόμα στην βραχονησίδα Βιόκαστρο. Έχει συλλεγεί επίσης από τα αμοργιανά νησιά Κέρος και Αμοργοπούλα (Άνυδρος).
Τοπικά ονόματα: κεφαλόχορτο», «δίκταμος της Αμοργού» ή «αμοργιανό τσάι» και συλλέγεται για την παρασκευή φαρμακευτικού ροφήματος.
Παλαιογεωγραφικό είδος, θεωρείται αρχέγονη μορφή του γένους Origanum και ο στενότερος συγγενής του είναι ο δίκταμος της Κρήτης.
Είναι πολυετές αρωματικό και φαρμακευτικό φυτό.
Φυτρώνει σε σχισμές βράχων και κρημνούς, σε υψόμετρα μέχρι 700 μ..
Φύλλα δερματώδη ωοειδή ή σχεδόν στρογγυλά.
Ανθίζει Μάιο - Αύγουστο.

*** Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (2009).με τον χαρακτηρισμό Τρωτό (VU).

Ετυμολογία
Origanum > όρος + γανώ (λάμπω, χαίρομαι), η χαρά τους βουνού - αναφορά στον φυσικό του βιότοπο. Ορίγανον, ρίγανη.
calcaratum > calcar, calcaris το πλήκτρο, το σπηρούνι του κόκκορα ==> από την απόληξη του άνθους = πληκτροφόρο

Helichrysum amorginum

Αμοργοπούλα

Φωτογραφίες Γιάννης Γαβαλάς

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

Ενδημικό Αμοργού, Κέρου και Αμοργοπούλας.
Στην κάτω αριστερά φωτογραφία φαίνεται η διαδρομή που έκανε ο Γιάννης Γαβαλάς από την Ηρακλειά στην νησίδα Αμοργοπούλα.

Centaurea atropurpurea

Η Centaurea atropurpurea Olivier 1801 είναι ενδημική των Κυκλάδων. Περιγράφηκε από φυτά που συνέλεξε ο Olivier το 1796 από την Νάξο.
Εξάπλωση: Νάξος, Αμοργός, Ηρακλειά, Κέρος, Πάρος, Μύκονος.
Βιότοπος: σχισμές απόκρημνων ασβεστολιθικών βράχων σε υψόμετρα 50-900 m. Συνήθως εμφανίζεται σε περιοχές με βασικό προσανατολισμό, νότιο.
Πολυετές παλαιογεωγραφικό είδος με περιορισμένη εξάπλωση.
Βλαστός όρθιος, απλός ή ελαφρά διακλαδισμένος, ύψους 30-60 εκ.
Τα φύλλα είναι λυροειδή με το ανώτερο μισό τους αδιαίρετο, στοιχείο που την ξεχωρίζει από την συγγενική αλλά με μικρότερα άνθη Centaurea rechingeri, ενδημική των Σποράδων και της Σάμου.
Ανθίζει Απρίλιο - Ιούνιο.
Ετυμολογία:
Centaurea < Centaurus > Κένταυρος (ο Κένταυρος Χείρων ήταν γιατρός και δάσκαλος του Ασκληπιού).
atropurpurea < ater σκούρος + purpureus πορφυρός = σκουροπόρφυρη.

Silene cythnia

Η Silene cythnia, (Halácsy) Walters 1964, είναι ενδημική Κυκλάδων, Ικαρίας και Ψαρών.
Βιότοπος: φρύγανα, βραχώδεις και πετρώδεις θέσεις, σε υψόμετρα 0-900 (-1500) μ.
Περιγράφτηκε από την Κύθνο με βάση συλλογή φυτών το 1892 του Τούντα.
Πολυετής πόα με αρκετούς, πολύκλαδους, χνουδωτούς ανθοφόρους βλαστούς.
Άνθη: πέταλα δίλοβα, ρόδινα στην πάνω επιφάνεια και με σκούρες ραβδώσεις στην κάτω επιφάνεια.
Ανθίζει Απρίλιο - Ιούνιο

Ετυμολογία:
Silene > Silenus (λατιν.) > Σειληνός = Σιληνή.
cythnia > Κύθνος.

Ενδημικά φυτά από την Αμοργό

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

Limonium graecum

Κάτω Κάμπος 01-10-2007

Το Limonium graecum [(Poir.) Rech. f. 1943] είναι ενδημικό φυτό των Κυκλάδων.
Η περιγραφή του είδους βασίστηκε σε συλλογή φυτών τους Τουρνεφόρ το 1700 από την Δονούσα.
Βιότοπος: βραχώδεις ακτές, σε υψόμετρα 0-10 μ.
Πολυετής μικρός θάμνος με ισχυρή ρίζα, ξυλώδη βάση, πολύκλαδος.
Βασικά φύλλα αμβλεία, άκαμπτα, γλαυκοπράσινα.
Βλαστοί διακλαδισμένοι από την βάση, εύκαμπτοι.
Στεφάνη με ελαφρύ ιώδες χρώμα.
Άνθη μπλε-μοβ.
Ανθίζει Ιούνιο - Αύγουστο.
Ετυμολογία:

Limonium < limonium (από Πλίνιο) < λειμώνιον (Διοσκουρίδης)
graecum < Graecia Γραικία.

Dianthus fruticosus subsp. amorginus

Ηρακλειά 14/09/2012
photo Γιάννης Γαβαλάς

Το αγριογαρύφαλλο Δίανθος ο θαμνώδης υποείδος ο αμοργινός (Dianthus fruticosus subsp. amorginus, Runemark 1980) είναι ενδημικό φυτό των Νοτιοανατολικών  Κυκλάδων.
Περιγράφτηκε από την Αμοργό το 1980 από τον Runemark. Αποτελεί χαρακτηριστικό είδος των χασμοφυτικών κοινοτήτων της Αμοργού.
Εξαπλώνεται σε Αμοργό, Νάξο, Δονούσα, Ηρακλειά, Κουφονήσια, Αστυπάλαια και τις Διονυσάδες νήσους στ’ ανοιχτά της Σητείας στην Κρήτη.
Φύεται σε απρόσιτα μέρη γκρεμών και απότομων βράχων, συνήθως με μέτωπο προς την θάλασσα, σε υψόμετρα 0-300 (-900) μ..
Πρόκειται για θαμνώδες φυτό με πολλούς βλαστούς και με πολλά σαρκώδη φύλλα που σχηματίζουν μεγάλα «μαξιλάρια» με διάμετρο 20-100 εκ. και ύψος ως 15 εκ. Τα ρόδινα-πορφυρά άνθη βγαίνουν 3-8 μαζί.
Κύρια περιοχή εξάπλωσής του είναι οι ΝΑ Κυκλάδες.
Είναι σπάνιο φυτό και οι υποπληθυσμοί του δεν φαίνεται να ξεπερνούν τα λίγες εκατοντάδες άτομα.
Ανθίζει από τον Ιούνιο.

Dianthus > Δίας + άνθος > Διόσανθος (Θεόφραστος)
fruticosus, a, um > frutex (λατιν.) θάμνος = θαμνώδης, πολύβλαστος
amorginus, a, um > Amorgos Αμοργός = αμοργινός.

*** Ο Runemark έχει χωρίσει τον Dianthus fruticosus σε 8 υποείδη, όλα ενδημικά, με διάφορα κριτήρια (φύλα, άνθη, κλπ). Αυτά είναι: amorginus (ΝΑ Κυκλάδες), carpathus (Κάρπαθος, Κάσος), creticus (Κρήτη), fruticosus (Β/ΒΔ Κυκλάδες), occidentalis (Δ. Κρήτη, Κύθηρα, Πελοπόννησος, Ύδρα), karavius (Πετροκάραβο Πάτμου), rhodius (Δωδεκάνησα), sitiacus (Σητεία).

Ο βιότοπος του είδους στην Ηρακλειά

Ο Γιάννης Γαβαλάς στον δρόμο για τον βιότοπο της Ηρακλειάς

Θέσεις στην Αμοργό

Η εξάπλωση στα νησιά μας