Narcissus tazetta / μαρτακούδι (μανουσάκι)

ελαιώνας Αιγιάλης, 13/12/2005

Ο Narcissus tazetta στην Αμοργό λέγεται «μαρτακούδι». Σε άλλα μέρη της Ελλάδας ονομάζεται μανουσάκι. Ανθίζει σ' όλη την Αμοργό νωρίς τον χειμώνα, σε τοποθεσίες που κρατάνε υγρασία, σε ελαιώνες κλπ.

Βολβόρριζο φυτό με πολύ ωραίο άρωμα. Βλαστός ισχυρός, κυλινδρικός. Φύλλα στην βάση, γλαυκά, γωνιώδη με ύψος όσο περίπου κι ο βλαστός. Άνθη λευκά με στεφάνη πορτοκαλοκίτρινη, μέχρι 12 με κλίση προς τα κάτω.

Στην Αμοργό ανθίζει νωρίτερα και ο μικρός Narcissus serotimus (Νάρκισσος φθινοπωρινός).

Μια συστάδα από μαρτακούδια (νάρκισσοι) με φόντο την Λαγκάδα
ελαιώνας Αιγιάλης, 13/12/2005

Νάρκισσοι και μανδραγόρες στην βάση μιας ελιάς

ελαιώνας Αιγιάλης, 13/12/2005

.

Narcissus serotimus / Νάρκισσος φθινοπωρινός

Χώρα, 05/11/2007
φωτογραφία Γιάννης Δεσποτίδης

Καμάρι (Βρούτση), 10/10/2006

Ο φθινοπωρινός νάρκισσος (Narcissus serotimus - Νάρκισσος ο όψιμος) ανθίζει από τον Σεπτέμβριο έως και τα τέλη Νοεμβρίου. Ευδοκιμεί στην νότια Ελλάδα, δηλαδή σε Στερεά, Πελοπόννησο, Αιγαίο, Κρήτη. Και φυσικά στην Αμοργό, όπου λέγεται «αγριομαρτακούδι».

Είναι φυτό βολβόρριζο. Ο βλαστός του είναι λεπτός, κυλινδρικός, με ύψος 20-30 εκατοστά. Κάθε βλαστός έχει συνήθως ένα άνθος. Τα άνθη του είναι μικρά και η διάμετρος τους δεν ξεπερνά τα 3 εκατοστά. Τα φύλλα του συνήθως παρουσιάζονται μετά την άνθηση.

Ευδοκιμεί σε πετρώδεις περιοχές, γυμνές εκτάσεις και αραιούς θαμνότοπους.

Πηγές:

* Βαγγέλη Παπιομύτογλου «Αγριολούλουδα της Κρήτης», εκδόσεις Mediterraneo, Ρέθυμνο 2006.
* Γιώργου Σφήκα «Αγριολούλουδα της Κρήτης», εκδ. Ευσταθιάδης, Αθήνα 1999.

Sternbergia lutea /Κίτρινο κρινάκι

Το κίτρινο κρινάκι (Sternbergia lutea) πλημμυρίζει από τις αρχές Οκτωβρίου, και ανάλογα με τις πρώτες βροχές, τα βουνά της Αμοργού. Ξεπετάγεται μέσα από τις σχισμές των βράχων, ανάμεσα από τα ξεραμένα φρύγανα του καλοκαιριού, και σηματοδοτεί την αλλαγή του καιρού και την επερχόμενη έλευση του χειμώνα. Αποτελεί το ανθισμένο σημάδι της αναγέννησης της φύσης, γι' αυτό και έχει γίνει το φωτογραφικό σήμα αυτού του μπλοκ, καθώς ξεπετάγεται μέσα από τον βράχο.

Η στενμπέργκια η κίτρινη (lutea=κίτρινο) είναι πολυετής βολβόρριζη πόα που ευδοκιμεί στη νότια Ελλάδα, δηλαδή σε Στερεά, Πελοπόννησο, νησιά και Κρήτη. Ανθίζει το φθινόπωρο, από τα τέλη Σεπτεμβρίου μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου, ανάλογα με τα πρωτοβρόχια. Τα άνθη της είναι κίτρινα με 6 λογχοειδή τέπαλα.

Ακολουθούν μερικές φωτογραφίες, όλες από την περιοχή της Χώρας, η λήψη των οποίων έγινε στο διάστημα 7-18 Οκτωβρίου 2006. Πέρυσι είχαμε κάποιες βροχές τον Σεπτέμβριο, όπως και στην δεύτερη εβομάδα του Οκτωβρίου, κι έτσι τα κίτρινα κρινάκια είχαν στην Αμοργό μεγάλη ανθοφορία, η οποία επεκτάθηκε και μέσα στον οικισμό της Χώρας, όπως φαίνεται άλλωστε και στις φωτογραφίες...

.

Pancratium maritimum / Κρίνος της θάλασσας

Όρμος Αιγιάλης, 29/09/2007

Ο κρίνος της θάλασσας ανθίζει στην Αμοργό νωρίς το φθινόπωρο στις αμμουδερές παραλίες του νησιού, ιδιαίτερα στην Αιγιάλη (Όρμος, Λεβρωσσός, Ψιλή Άμμος, Μεγάλη Βλυχάδα) αλλά και στις Φοινικιές των Καταπόλων. Ο κρίνος αυτός, που ευδοκιμεί εκεί που τελειώνει το χειμέριο κύμα, είναι γνωστός από αρχαίες εικονογραφήσεις και πασίγνωστος από τις τοιχογραφίες της υστεροκυκλαδικής Θήρας.

Πρόκειται για πολυετή βολβόρριζη πόα που ανήκει στην οικογένεια των Αμαρυλλιδών. Αρχίζει να ανθίζει από τον Αύγουστο, όταν τα μεγάλα, ταινιοειδή φύλα του έχουν ξεραθεί. Τα άνθη του είναι μεγάλα, χοανοειδή, 3-15 σε κάθε σκιάδιο, εύοσμα και λευκά. Οι ανθήρες είναι κίτρινοι σε 6 μακρούς και λευκούς στήμονες.

Μετά την άνθηση σχηματίζονται χοντρές κάψες, που έχουν τους σπόρους. Όταν σκάσουν οι κάψες, οι μαύροι ανάλαφροι σπόροι (που μοιάζουν με κομμάτια κάρβουνου) διασκορπίζονται με τον αέρα στην θάλασσα, μεταφέρονται επιπλέοντας με τα κύματα και διασπείρονται στις ακτές για να δώσουν νέα φυτά.

Όρμος Αιγιάλης, 29/09/2007

.