Tuberaria guttata

Η Tuberaria guttata (L.) Fourr. 1868, είναι μεσογειακό φυτό, πολύ μεταβλητό με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα.
Συνώνυμο: Cistus guttatus L. 1753.
Βιότοπος: φρύγανα, ξηρά λιβάδια, ελαιώνες, διάκενα δασών, σε υψόμετρα 0-700 (-1200) μ.
Μικρό, τριχωτό, όρθιο φυτό, ύψους 10-30 εκ..
Φύλλα λογχοειδή, συγκεντρωμένα στην βάση του βλαστού, που έχουν μαραθεί κατά την ανθοφορία.
Άνθη με τριχωτά σέπαλα και κίτρινα πέταλα με χαρακτηριστική κηλίδα στην βάση.
Ανθίζει από τα μέσα Μαρτίου μέχρι τις αρχές Ιουνίου.

Ετυμολογία:
Tuberaria > tuber κόνδυλος, οίδημα.
guttata > gutta σταγόνα, στάλα ==> από την παρουσία κηλίδας (σταγόνας) στα πέταλα του άνθους = σταλαγματώδης.

Cistus creticus subsp. creticus

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

Ο Κίστος ο κρητικός (Cistus creticus L. 1762 subsp. creticus) είναι μεσογειακό φυτό, με μεγάλη εξάπλωση στην Ελλάδα, εκτός Θεσσαλίας και ΒΔ Ελλάδας. Ο Διοσκουρίδης το αναφέρει με το όνομα «κίσθος», γράφοντας ότι από ένα είδος του παράγεται το λάδανο (λάβδανο).

Από τον κρητικό Κίστο κατ' εξοχήν συλλέγεται το λάδανο. Γράφει σχετικά ο Διοσκουρίδης:
 «γίνεται δὲ ἐξ αὐτοῦ τὸ λεγόμενον λάδανον· τὰ φύλλα γὰρ αὐτοῦ νεμόμεναι αἱ αἶγες καὶ οἱ τράγοι τὴν λιπαρίαν ἀναλαμβάνουσι τῷ πώγωνι γνωρίμως καὶ τοῖς μηροῖς προσπλαττομένην διὰ τὸ τυγχάνειν ἰξώδη, ἣν ἀφαιροῦντες ὑλίζουσι καὶ ἀποτίθενται ἀναπλάσσοντες μαγίδας.»

Είναι θάμνος πολύκλαδος με κοντές, λευκές, κολλώδεις τρίχες και φύλλα έμμισχα, αντίθετα, αδενώδη, κυματιστά στα περιθώρια.
Βιότοπος: πετρώδεις πλαγιές, θαμνώνες, φρύγανα.
Άνθη μέχρι 6εκ. με σέπαλα κοντά και πέταλα ρόδινα με ιδιαίτερη μορφή, αφού μοιάζουν σαν τσαλακωμένα.
Ανθίζει από τον Μάρτιο

Ετυμολογία:
Cistus > κίστη = κιβώτιο ή μεγάλο καλάθι ποικίλων χρήσεων (Όμηρος) και είδος κιβωτίου στο οποίο τοποθετούσαν τα αναγκαία για γραφή (Αριστοφάνης) - αναφέρται στο σχήμα του καρπού, ο οποίος ανοίγοντας ξαφνικά, αποβάλλει τα σπέρματα = Κίστος.
creticus > Κρήτη.

Cistus salviifolius

Χώρα 03/04/2007

Το Cistus salviifolius (L. 1753) είναι μεσογειακό φυτό με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα.

Είναι θάμνος τριχωτός, με φύλλα μη κολλώδη, αντίθετα από τους άλλους κίστους και παρόμοια μ΄ αυτά της φασκομηλιάς.

Φύεται σε φρύγανα και θαμνώνες.

Άνθη λευκά σε μακρείς ποδίσκους, με διάμετρο 5 εκ. και πολλές φορές τόσα πολλά που σχεδόν σκεπάζουν το φυτό.

Ανθίζει από τον Μάρτιο.

Ετυμολογία:

Cistus < κίστη = κιβώτιο ή μεγάλο καλάθι ποικίλων χρήσεων (Όμηρος) και είδος κιβωτίου στο οποίο τοποθετούσαν τα αναγκαία για γραφή (Αριστοφάνης) - αναφέρεται στο σχήμα του καρπού, ο οποίος ανοίγοντας ξαφνικά, αποβάλλει τα σπέρματα = Κίστος

salvifolius < salvia φασκόμηλο + folium φύλλο = με φύλλα σαν του φασκόμηλου.

Fumana arabica

Κατάπολα 17/04/2006

Η Fumana arabica (L.) Spach 1836 είναι μεσογειακό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.
Βιότοπος: βραχώδεις τοποθεσίες, ξηρές θέσεις, αραιά πευκοδάση σε υψόμετρα 0-700 μ.
Φυτό με πυκνή διακλάδωση, ύψους 15-50 εκ.
Φύλλα ωοειδή ή προμήκη-λογχοειδή, μυτερά και επίπεδα, χνουδωτά-αδενώδη ή σχεδόν λεία.
Άνθη 1-7 σε αραιές ταξιανθίες, κίτρινα, διαμέτρου 10-12 χιλ.
Άνθιση Μάρτιος - Ιούνιος.

Ετυμολογία:
Fumana > fúmus καπνός ==> απο το γκρίζο χρώμα που έχουν είδη αυτού του γένους.
arabica > Arabia Αραβία.

Cistus creticus

Χώρα 12/05/2005 Chora

Στην Ελλάδα υπάρχουν 4 είδη κίστου. Ο Κίστος ο κρητικός είναι διεσπαρμένος. Από αυτόν παράγεται το λάδανο, γι' αυτό και το κοινό του όνομα είναι «λαδανιά».

εικόνα Cistus creticus από την Flora Graeca

Cistus creticus

Χώρα 19/04/2005 Chora

Cistus salvifolius

Χώρα 07/04/2004 Chora

Θάμνος με ευρεία εξάπλωση και εκρηκτική ανθοφορία. Το επιστημονικό του όνομα είναι «Κίστος ο φασκομηλόφυλλος». Το αρχαίο του όνομα είναι «Κίσθος ο θήλυς» (Θεόφραστος Ζ 2,1). Στην Αμοργό ονομάζεται «ακίσσαρος» και «καλακίσσαρος».

Tuberaria guttata / Τουβεραρία η σταλαγματώδης

Χώρα, 08/04/2007

Μικρό, τριχωτό φυτό η Tuberaria guttata (Τουβεραρία η σταλαγματώδης). Άνθος με κίτρινα πέταλα και με χαρακτηριστική καφέ κηλίδα στην βάση, χαρακτηριστικό που έδωσε στο φυτό και το όνομά του (gutta=στάλα). Ανθίζει την άνοιξη, από τον Μάρτιο και μετά, σε θαμνότοπους της ημιορεινής ζώνης και σε μάλλον υγρά εδάφη. Στην Κρήτη απαντάται στο δυτικό τμήμα, Ρέθυμνο και Χανιά. Ανήκει στην ίδια οικογένεια με τους κίστους (λαδανιές).

Χώρα, 08/04/2007

Ηρακλειά 18/03/2008

φωτογραφία Γιάννης Γαβαλάς