Οι φίλοι του μπλοκ

Πέμπτη, 28 Φεβρουαρίου 2008

Convolvulus oleifolius

Κατάπολα 31/03/2007

Ο Κονβόλβουλος ο ελαιόφυλος (Convolvulus oleifolius Desr. 1792) είναι μεσογειακό φυτό. Στην Ελλάδα εξαπλώνεται στην κεντρική, νότια και νησιωτική χώρα.

Στην Αμοργό αναφέρεται από τα Κατάπολα, τον Κάτω Κάμπο της Κάτω Μεριάς, την νησίδα Βιόκαστρο της Χώρας και τις βραχονησίδες Πατελίδι και Κισήρι.

Φύεται επίσης στην Ηρακλειά και τις νησίδες Μεγάλος Άβελας και Μικρός Άβελας, την Κέρο, τις Μάκαρες, την Αμοργοπούλα (Άνυδρο), την βραχονησίδα Κοπριά του Κουφονησιού.
Φυτό πολυετές με ξυλώδη βλαστό και φύλλα λογχοειδή-γραμμοειδή ασημόχρωμα, παρόμοια μ' αυτά της ελιάς.
Βιότοπος: πετρώδεις τοποθεσίες και φρύγανα, συχνά κοντά στη θάλασσα.
Άνθη ανοιχτορόδινα ή λευκωπά μέχρι 30 εκ. διάμετρο, σε επάκριες ταξιανθίες.
Ανθίζει από τον Μάρτιο.

Ετυμολογία:
Convolvulus > convólvo (λατιν.) διαπλέκω - για τα συχνά άστατα στελέχη των ειδών αυτού του γένους = Κονβόλβουλος
oleifolius > ελαία > olea + folium φύλλο = ελαιόφυλλος.





Δευτέρα, 25 Φεβρουαρίου 2008

Ophrys iricolor - Οφρύς η ιριδόχρωμη

Χώρα  28/03/2006


Η Οφρύς η ιριδόχρωμη (Ophrys iricolor, Desfontaines 1807) εξαπλώνεται στην Ανατολική Μεσόγειο.
Περιγράφτηκε το 1807 από την Σάμο και την περιοχή της Σμύρνης.
Η ονομασία της οφείλεται στο χρώμα του θυρεού της.

Τοπικό όνομα: «ψείρα»
Εξαπλώνεται στη Νότια Ελλάδα και τα νησιά του Αιγαίου.
Βιότοπος: ηλιόλουστα εδάφη, πευκοδάση, θάμνοι, φρύγανα.
Άνθος: μεγάλο περίπου στα 2 εκατοστά, σχεδόν οριζόντιο, πορφυρό με ιώδη ιριδίζοντα θυρεό.
Άνθιση: Τέλη Φεβρουαρίου - αρχές Απριλίου.

Ετυμολογία:
Ophrys > Οφρύς (φρύδι). Δεν είναι ξεκάθαρο σε ποια χαρακτηριστικά του γένους Ophrys αναφέρεται το όνομα ενώ υπάρχει και το ενδεχόμενο γλωσσικής παρερμηνείας.
iricolor > Ίρις + cólor (λατιν.) χρώμα =  ιριδόχρωμη.
.
.

Παρασκευή, 22 Φεβρουαρίου 2008

Anemone pavonina

Αρκεσίνη -23/03/2006

Η Anemone pavonina, Lam. 1783, είναι μεσογειακό φυτό με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα, εκτός της Κρήτης όπου υοάρχει η Anemone hortensis.
Συνώνυμο: Anemone hortensis subsp. pavonina (Lam.) Arcang.
Βιότοπος: φρύγανα, αγροί, λιβάδια, σε υψόμετρα 0-800 (-1500) μ.
Φύλλα παρόμοια με αυτά της A. hortensis, ακέραια ή τρίλοβα, λογχοειδή, τα κατώτερα βαθιά παλαμόλοβα με έντονα οδοντωτούς λοβούς.
Πέταλα 7-12 συνήθως κόκκινα με λευκή βάση με αποτέλεσμα ένα πολύ εντυπωσιακό άνθος. Στη Νότια Ελλάδα απαντάται με άνθη ρόδινα ή ιώδη. Ανθήρες κυανοιώδεις.
Ανθίζει Μάρτιο - Μάιο.

Ετυμολογία:
Anemone > ανεμώνη > άνεμος ==> από την ευκολία που κινούνται οι μίσχοι στον άνεμο ή για την τυπική ανεμοφιλική διάδοση αυτού του γένους.
pavonina > pavus pavonis παγώνι, ταώς ==> για ένα κίτρινο σημείο στη βάση των πετάλων που θυμίζει το μάτι του παγωνιού.
.
.

Τετάρτη, 13 Φεβρουαρίου 2008

Lupinus pilosus / Λούπινο (λίμπουνας)

Κατάπολα, 31/03/2006

Ο λούπινος ο τριχωτός (Lupinus pilosus) είναι φυτό μονοετές, τριχωτό, όρθιο. Άνθη μπλε με λευκές πινελιές. Οι καρποί του μοιάζουν με τα κουκιά και είναι πολύ μικροί. Στην Κατοχή τους έβαζαν με σακιά μέσα στην θάλασσα για να ξεπικρίσουν. Κοινό φυτό σε όλη την Αμοργό. Στην ντοπιολαλιά ονομάζεται «λίμπουνας», που απηχεί την αρχαία ονομασία του φυτού (από το λέπω=ξεφλουδίζω).

Το βίντεο που ακολουθεί είναι από την παραλία Φοινικιές.


.

Δευτέρα, 11 Φεβρουαρίου 2008

Echium italicum

Καστελόπετρα 25 Απριλίου 2005 Χώρα

Διετές φυτό, με τριχωτό βλαστό που έχει πολλές διακλαδώσεις. Άνθη πολλά, μικρά, σε γαλάζιες και ρόδινες αποχρώσεις. Ανθίζει από τον Απρίλιο μέχρι τον Ιούνιο. Σε ακαλλιέργητα ξεροχώραφα και στις άκρες των δρόμων.
.

Τρίτη, 5 Φεβρουαρίου 2008

Gladiolus italicus / Γλαδίολος ο ιταλικός (τσαλαπετεινός)

Λαγκάδα, 19/04/2005

Ο Gladiolus italicus Miller 1768, είναι ευρασιατικό φυτό, με πλατιά εξάπλωση στην Ελλάδα.
Ονομασία στην Αμοργό: τσαλαπετεινός.
Βιότοπος: καλλιεργημένα και ακαλλιέργητα χωράφια, ελαιώνες, λιβάδια, σε υψόμετρα 0-700 (-1200) μ.
Πολυετές γεώφυτο. Ο ισχυρός βλαστός του που φύεται από βολβό φτάνει τα 80 εκ.
Έχει 3-5 φύλλα, λίγο κοντύτερα από τον βλαστό, με πλάτος μέχρι 2 εκ. Δεν είναι τυχαίο ότι η λατινική και η κοινή ελληνική ονομασία συμπίπτουν από το σχήμα των φύλλων.
Άνθη ρόδινα, μέχρι 10, σε σταχυόμορφη ταξιανθία.
Ανθίζει Μάρτιο - αρχές Ιουνίου.

Ετυμολογία:
Gladiolus > gladius μάχαιρα > gladiolus ξιφίδιο ==> το όνομα χρησιμοποιείται για το φυτό από τον Πλίνιο για το σχήμα των φύλλων.
italicus, a, um > Italia Ιταλία = ιταλικός.


Χώρα 16/04/2006