Οι φίλοι του μπλοκ

Κυριακή, 16 Δεκεμβρίου 2007

Colchicum cupani / Κολχικό του Κουπανί

Χώρα - Καλογερικός, 20/11/2007

Πολύ μικρό φυτό. Παρόμοιο με το Colchicum pusillum (Κολχικό το μικροφυές) αλλά με μεγαλύτερη διασπορά που φθάνει μέχρι την Ήπειρο. Διαφέρει στα φύλλα (που είναι δύο και πλατύτερα) και στους ανθήρες που είναι σκούροι (μαυρο-καφέ).

Tuberaria guttata / Τουβεραρία η σταλαγματώδης

Χώρα, 08/04/2007

Μικρό, τριχωτό φυτό η Tuberaria guttata (Τουβεραρία η σταλαγματώδης). Άνθος με κίτρινα πέταλα και με χαρακτηριστική καφέ κηλίδα στην βάση, χαρακτηριστικό που έδωσε στο φυτό και το όνομά του (gutta=στάλα). Ανθίζει την άνοιξη, από τον Μάρτιο και μετά, σε θαμνότοπους της ημιορεινής ζώνης και σε μάλλον υγρά εδάφη. Στην Κρήτη απαντάται στο δυτικό τμήμα, Ρέθυμνο και Χανιά. Ανήκει στην ίδια οικογένεια με τους κίστους (λαδανιές).

Χώρα, 08/04/2007


Ηρακλειά 18/03/2008
φωτογραφία Γιάννης Γαβαλάς


Τετάρτη, 12 Δεκεμβρίου 2007

Oxalis pes-caprae / Ξυνοτρίφυλλο

Όρμος Αιγιάλης, 25/04/2005

Αιγιάλη (ελαιώνας) 13/12/2005

Η Oxalis pes-caprae ονομάζεται στην Αμοργό ξυνοτρίφυλλο (ξυνήθρα, σε άλλα μέρη). Μετά τις πρώτες βροχές, αρχίζει να κατακλύζει τους ελαιώνες και τα υγρά χωράφια. Ανθίζει από τον Φεβρουάριο. Στην Αμοργό θεωρείται εντελώς άχρηστο χόρτο, που δεν το καταδέχονται ούτε τα κατσίκια. Πρόκειται για ζιζάνιο, που μπήκε στην Ελλάδα πριν από 200 περίπου χρόνια, μέσω Μάλτας. Στην Αμοργό φυτρώνει κυρίως στην παραλιακή ζώνη, όπου είναι και οι περισσότεροι ελαιώνες, και σε υγρά χωράφια μέσου υψόμετρου. Στην ζώνη των θαμνότοπων και των φρύγανων και γενικά στην ημιορεινή και ορεινή ζώνη, το ζιζάνιο αυτό δυσκολεύεται λόγω των ξηροθερμικών συνθηκών που επικρατούν.

Κυριακή, 9 Δεκεμβρίου 2007

Agaricus sp. / κοκκινίτης

Χώρα - Τερλάκι
22/11/2007

Το αγαρικό καρποφορεί όλο τον χρόνο, κυρίως όμως από τον Απρίλιο έως τον Νοέμβριο. Στην Αμοργό ονομάζεται «κοκκινίτης» από το χρώμα που έχουν τα ελάσματα στο κάτω μέρος του καπέλου. Φαγώσιμο και νόστιμο. Από το είδος αυτό προέρχονται και τα καλλιεργήσιμα μανιτάρια που πουλιούνται σε σούπερ μάρκετ ή μπαίνουν σε πίτσες. Στην Αμοργό εμφανίζεται σε μεγάλους αριθμούς μετά τις πρώτες βροχές.



Χώρα - Σταυρός
22/11/2007

Σάββατο, 8 Δεκεμβρίου 2007

Anemone coronaria var. cyanea / Ανεμώνα η στεφανωματική, κυανή

Χώρα - Κατάπολα, 16/12/2005

Στην Αμοργό οι ανεμώνες αρχίζουν να ανθίζουν από τις αρχές Δεκεμβρίου με πρώτες τις κυανές. Οι κόκκινες και οι ρόδινες ανθίζουν αργότερα την άνοιξη, κυρίως στην Αρκεσίνη της Κάτω Μεριάς. Πολλές φορές σε ελαιώνες και παλιούς αγρούς σχηματίζονται ολόκληρα χαλιά από ανεμώνες, όπως φαίνεται στην παρακάτω φωτογραφία από τον Ποταμό της Αιγιάλης...


Ποταμός - Αιγιάλη
φωτογραφία: Βαγγέλης Βασσάλος

Τετάρτη, 5 Δεκεμβρίου 2007

Pleurotus eryngii / αγκαθίτης

Χώρα - Σταυρός, 22/11/2007



Το Pleurotus eryngii καρποφορεί στις ρίζες των γαϊδουράγκαθων (της προηγούμενης χρονιάς) και γι' αυτό τον λόγο ονομάζεται στην Αμοργό «αγκαθίτης». Είναι φαγώσιμο μανιτάρι, πολύ νόστιμο, και μαζεύεται από όλους στο νησί που δεν έχουν ξεχάσει να εκμεταλλεύονται τις προσφορές της φύσης. Ο Pleurotus fuscus var. ferulae καρποφορεί στις ρίζες του άρτηκα (Ferula communis) και γι' αυτό ονομάζεται στην Αμοργό «αρτηκίτης», ο οποίος μπορεί να πάρει γιγαντιαίες διαστάσεις και βάρος πάνω από 1,5 κιλό.

Ο αγκαθίτης καρποφορεί από το φθινόπωρο έως την άνοιξη, σε ομάδες από συναθροιζόμενα ή αλληλοκαλυπτόμενα καρποσώματα. Το καπέλο έχει διάμετρο 4-12 (25) εκ.

Πηγή
* Γιώργου Κωνσταντινίδη «Μανιτάρια, ένα παραμυθένιος κόσμος", εκδόσεις ΚΑΠΟΝ - Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Γρεβενών, 2002


Χώρα - Καμίνια, 22/11/2007

Volvariella gloiocephala / λαρδίτης

Όρμος Αιγιάλη, ελαιώνας - 13/12/2005

Η Volvariella gloiocephala (βολβαριέλλα η γλοιοκέφαλη) καρποφορεί από Μάϊο μέχρι Νοέμβριο, μοναχικά ή σε μικρές ομάδες, μέσα κι έξω από τα δάση, ανάμεσα σε γρασίδι και γυτά, σε πάρκα και κήπους. Στην Αμοργό ονομάζεται «λαρδίτης», από την λιπαρή αίσθηση που αφήνει η αφή του. Το μανιτάρι της φωτογραφίας φωτογραφήθηκε κάτω από μια ελιά στον κάμπο της Αιγιάλης, ανάμεσα σε πυκνά ξυνοτρίφυλλα. Είναι φαγώσιμο, όμως χωρίς μεγάλη αξία.

Πέμπτη, 8 Νοεμβρίου 2007

Anacamptis pyramidalis / ορχιδέα Ανακαμπτίς η πυραμοειδής

Κατάπολα 17/04/2006

Πολύ κοινή είναι αυτή η ορχιδέα στην Αμοργό. Ο Πιερ Ντελφόρζ στην έρευνα που έκανε στην Αμοργό τον Απρίλιο του 1997 εντόπισε 35 θέσεις σε όλες τις περιοχές του νησιού και σε όλα τα υψόμετρα με Anacamptis pyramidalis var. brachystachys. Κοινή επίσης είναι στην Κρήτη, τα Δωδεκάνησα και τις άλλες Κυκλάδες.

Ο Ζήσης Αντωνόπουλος (Θεσσαλονίκη) στον ιστότοπό του για τις ελληνικές ορχιδέες σημειώνει:

Anacamptis pyramidalis
(LINNAEUS) L.C.M. RICHARD, 1753
Μοναδικός εκπρόσωπος του γένους της, η Anacamptis pyramidalis συναντάται σε όλη την Ελλάδα και σε πολλά διαφορετικά ενδιαιτήματα. Επικονιάζεται με έναν ιδιαίτερο μηχανισμό από ημερόβιες και νυκτόβιες πεταλούδες και για αυτό υβριδίζεται πολύ σπάνια. Ανθίζει από Απρίλιο ως Ιούλιο.

Η Anacamptis pyramidalis είναι ψηλό φυτό με άνθη ροδοκόκκινα έως λευκά, σε ταξιανθία με χαρακτηριστική πυραμιδοειδή μορφή. Ξεχωρίζει εύκολα και δεν είναι δυνατόν να μπερδευτεί με άλλες ορχιδέες.

Οι φωτογραφίες αυτού του ποστ προέρχονται από δύο θέσεις των Καταπόλων: Από τον παραθαλάσσιο 'Αγιο Παντελεήμονα και από τον Γυαλινά, δίπλα στο μονοπάτι Χώρας-Καταπόλων. Τα φυτά ανθούσαν σε φρυγανότοπους και μέσα από αστιβές.

Άγιος Παντελεήμονας Καταπόλων
17/04/2006
Άγιος Παντελεήμονας Καταπόλων
17/04/2006
Γυαλινάς, δίπλα στο μονοπάτι Χώρας-Καταπόλων
18/04/2006
Γυαλινάς, δίπλα στο μονοπάτι Χώρας-Καταπόλων
18/04/2006
Γυαλινάς, δίπλα στο μονοπάτι Χώρας-Καταπόλων
18/04/2006

Δευτέρα, 5 Νοεμβρίου 2007

Taraxacum officinale / Πικροράδικο - Κουλλουρίδα

Χώρα, 10/10/2006

Πολύ κοινό φυτό. Πολυετές, ποώδες με πολύ χοντρή ρίζα και πριονωτά φύλλα. Μικρά αλλά πολύ ωραία κίτρινα άνθη. Θεωρείται από τα πολυτιμότερα φαρμακευτικά φυτά. Ανθίζει το φθινόπωρο μέχρι αργά τον χειμώνα. Στην Αμοργό λέγεται και «κουλλουρίδα».


Dittrichia viscosa (Inula viscosa) - Κόνυζα

Άγιος Παύλος Αιγιάλης, στα πρανή του δρόμου
02/10/2007

Πολυετές φυτό με βλαστό όρθιο και ιξώδη, εξ ού και η επιστημονική ονομασία του "Διτριχία η ιξώδης. Υψος 40-100 εκ. Φυτρώνει σε άκρες δρόμων και χαντάκια, που συγκρατούν υγρασία. Φύλλα λογχοειδή, ακέραια, οδοντωτά, ημιπερίβλαστα και κολλώδη. Άνθη κίτρινα σε ακραία κεφάλια και πολλές ταξιανθίες. Το φυτό έχει βαριά μυρωδιά κι ίσως γι' αυτό θεωρείται εντομοκτόνο. Άνθηση από τον Αύγουστο μέχρι αργά το φθινόπωρο.

Θεωρείται φαρμακευτικό και μελισσοτροφικό φυτό. Το υπέργειο τμήμα του θεωρείται από την λαϊκή ιατρική εντομοκτόνο, μαλακτικό, διουρητικό, αποχρεμπτικό και εμμηναγωγό. Επίσης, φυτό βαφικό που δίνει ωραίες πράσινες αποχρώσεις.


Κυριακή, 4 Νοεμβρίου 2007

Bellis sylvestris / Μπελλίς η δασική

Κατάπολα (ελαιώνας Γιαλυνά), 08/12/2005

Είναι η πρώτη (από τις πολλές) μαργαρίτα που ανθίζει στο νησί, από τα μέσα του φθινοπώρου. Τα ανθοφόρα κεφάλια βγαίνουν σε πολύ μακρείς ποδίσκους κι έχουν διάμετρο μέχρι 4 εκατοστά. Σε χωράφια, λιβάδια και ελαιώνες. Μία άλλη "Μπελλίς", η Bellis perennis ανθίζει στις αρχές της άνοιξης.

Cyclamen hederifolium / Κυκλάμινο το κισσόφυλο

Αιγιάλη (ελαιώνας), 09/12/2005

Το κυκλάμινο αυτό πήρε το όνομά του από τα φύλλα του που είναι παρόμοια με τα φύλλα του κισσού. Επιστημονικά λέγεται και cyclamen neopolitanum. Ο κόνδυλός του (πατάτα) είναι πολύ μεγάλος και πεπλατυσμένος. Συχνά καλλιεργούμενο. Σε δροσερές και σκιερές τοποθεσίες, όπως αυτό της φωτογραφίας κάτω από τις ελιές της Γιάλης.

Cyclamen graecum / Κυκλάμινο το ελληνικό

ρέμα του φονιά 09/12/2005 Κατάπολα

Πολυετής πόα με κόνδυλο (πατάτα) στην ρίζα απ΄όπου εκφύονται σε μακρείς ποδίσκους τα φύλλα και τα άνθη, που είναι λευκορόδινα με σκούρες ρόδινες γραμμώσεις. Άνθηση φθινοπωρινή, που στην Αμοργό συνεχίζεται, λόγω κλίματος, και στις πρώτες βδομάδες του χειμώνα. Σε πετρώδεις τοποθεσίες.

Prospero autumnale (Scilla autumnalis) Σκίλλα η φθινοπωρινή

Βρούτση - Κάτω Μεριά, 10/10/2006

Πολύ μικρό φυτό, που ανθίζει σε ταξιανθίες με άνθη ρόδινα το πολύ μέχρι 1 εκατοστό. Πολυετές, βολβόρριζο,με φύλλα που εμφανίζονται μετά την άνθιση. Σε βραχώδεις περιοχές, φρυγανότοπους και πρανή.


Κυριακή, 28 Οκτωβρίου 2007

Narcissus obsoletus

Χώρα, 05/11/2007
φωτογραφία Γιάννης Δεσποτίδης

Καμάρι (Βρούτση), 10/10/2006


Ευδοκιμεί στην νότια Ελλάδα, δηλαδή σε Στερεά, Πελοπόννησο, Αιγαίο, Κρήτη. Και φυσικά στην Αμοργό, όπου λέγεται «αγριομαρτακούδι».

Είναι φυτό βολβόρριζο. Ο βλαστός του είναι λεπτός, κυλινδρικός, με ύψος 20-30 εκατοστά. Κάθε βλαστός έχει συνήθως ένα άνθος. Τα άνθη του είναι μικρά και η διάμετρος τους δεν ξεπερνά τα 3 εκατοστά. Τα φύλλα του συνήθως παρουσιάζονται μετά την άνθηση. Ευδοκιμεί σε πετρώδεις περιοχές, γυμνές εκτάσεις και αραιούς θαμνότοπους.




Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2007

Sternbergia sicula



Το κίτρινο κρινάκι (Sternbergia sicula) πλημμυρίζει από τις αρχές Οκτωβρίου, και ανάλογα με τις πρώτες βροχές, τα βουνά της Αμοργού. Ξεπετάγεται μέσα από τις σχισμές των βράχων, ανάμεσα από τα ξεραμένα φρύγανα του καλοκαιριού, και σηματοδοτεί την αλλαγή του καιρού και την επερχόμενη έλευση του χειμώνα. Αποτελεί το ανθισμένο σημάδι της αναγέννησης της φύσης, γι' αυτό και έχει γίνει το φωτογραφικό σήμα αυτού του μπλοκ, καθώς ξεπετάγεται μέσα από τον βράχο. Παρόμοια αλλά με μεγαλύτερα άνθη είναι η Στενμπέργκια η κίτρινη (Sternbergia lutea). Ευδοκιμεί στη νότια Ελλάδα και τα νησιά. Ανθίζει το φθινόπωρο, από τα τέλη Σεπτεμβρίου μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου, ανάλογα με τα πρωτοβρόχια. Τα άνθη της είναι κίτρινα με 6 λογχοειδή τέπαλα.Ακολουθούν μερικές φωτογραφίες, όλες από την περιοχή της Χώρας, η λήψη των οποίων έγινε στο διάστημα 7-18 Οκτωβρίου 2006.







.

Παρασκευή, 5 Οκτωβρίου 2007

Pancratium maritimum / Κρίνος της θάλασσας

Όρμος Αιγιάλης, 29/09/2007

Ο κρίνος της θάλασσας ανθίζει στην Αμοργό νωρίς το φθινόπωρο στις αμμουδερές παραλίες του νησιού, ιδιαίτερα στην Αιγιάλη (Όρμος, Λεβρωσσός, Ψιλή Άμμος, Μεγάλη Βλυχάδα) αλλά και στις Φοινικιές των Καταπόλων. Ο κρίνος αυτός, που ευδοκιμεί εκεί που τελειώνει το χειμέριο κύμα, είναι γνωστός από αρχαίες εικονογραφήσεις και πασίγνωστος από τις τοιχογραφίες της υστεροκυκλαδικής Θήρας.


Πρόκειται για πολυετή βολβόρριζη πόα που ανήκει στην οικογένεια των Αμαρυλλιδών. Αρχίζει να ανθίζει από τον Αύγουστο, όταν τα μεγάλα, ταινιοειδή φύλα του έχουν ξεραθεί. Τα άνθη του είναι μεγάλα, χοανοειδή, 3-15 σε κάθε σκιάδιο, εύοσμα και λευκά. Οι ανθήρες είναι κίτρινοι σε 6 μακρούς και λευκούς στήμονες.


Μετά την άνθηση σχηματίζονται χοντρές κάψες, που έχουν τους σπόρους. Όταν σκάσουν οι κάψες, οι μαύροι ανάλαφροι σπόροι (που μοιάζουν με κομμάτια κάρβουνου) διασκορπίζονται με τον αέρα στην θάλασσα, μεταφέρονται επιπλέοντας με τα κύματα και διασπείρονται στις ακτές για να δώσουν νέα φυτά.

Όρμος Αιγιάλης, 29/09/2007
.