Scorzonera ( cretica ? ) / Σκορτζονέρα

Βράχοι Χοζοβιώτισσας. 05/04/2007

Η Σκορτζονέρα η κρητική (Scorzonera cretica) ευδοκιμεί στην Κρήτη, την Ρόδο και σε νησιά του Αιγαίου. Η φωτογράφιση στην Αμοργό έγινε σε μία θέση (προς το παρόν), στους βράχους του μοναστηριού της Χοζοβιώτισσας. Υπήρχαν τουλάχιστον δέκα άτομα, που είχαν φυτρώσει σε σχισμές ή «σκαλοπάτια» του κάθετου βράχου και, επομένως, σε θέσεις απρόσιτες. Γι' αυτό και υπάρχει ένα ερωτηματικό για την ταυτότητα του υποείδους του φυτού.

Ο Βαγγέλης Παπιομύτογλου, που βοήθησε στην αναγνώριση του φυτού, περιγράφει στο βιβλίο του το φυτό ως εξής:

«Ποικιλόμορφη, πολυετής πόα με πολλούς βλαστούς, όρθιους, χνουδωτούς. Φύλλα στενά γραμμοειδή μέχρι 1εκ. πλάτος, τα περισσότερα συγκεντρωμένα στη βάση του φυτού. Κεφάλια καστανοκόκκινα με όλα τα ανθίδια γλωσσοειδή, κίτρινα. Σε πρανή, βραχώδεις τοποθεσίες.»

Σύμφωνα με τον Γιώργο Σφήκα: Είναι πολύ ποικίλλον είδος. Συναντάται σε βράχους και άγονες τοποθεσίες της ορεινής και ημιορεινής ζώνης. Άνθηση Απρίλιο-Μάιο.

Το ενδιαφέρον είναι ότι στην Αμοργό βρίσκεται μεν σε βράχους αλλά σε ελάχιστη απόσταση από την θάλασσα, καθώς ο βράχος της Χοζοβιώτισσας πέφτει από τα 300-400 μέτρα κάθετα στην θάλασσα.

Πηγές:

* Βαγγέλη Παπιομύτογλου «Αγριολούλουδα της Κρήτης», εκδόσεις Mediterraneo, Ρέθυμνο 2006.

* Γιώργου Σφήκα «Αγριολούλουδα της Κρήτης», εκδ. Ευσταθιάδης, Αθήνα 1999.

Asphodeline lutea / Ασφοδελίνη η κίτρινη

Βράχοι Χοζοβιώτισσας. 05/04/2007

Πολυετές φυτό με βλαστό όρθιο. Τα φύλλα του είναι γραμμοειδή, σχεδόν σε όλο το μήκος του βλαστού, χαρακτηριστικό που το ξεχωρίζει από τον ασφόδελο. Άνθη κίτρινα σε πυκνό βότρυ στην κρουφή του βλαστού. Οι τρυφεροί βλαστοί της ασφοδελίνης είναι βρώσιμοι. Ευδοκιμεί σε άγονες πετρώδεις τοποθεσίες και φρύγανα. Ανθίζει Μάρτιο έως Μάιο.

Helichrysum amorginum - σταθούρι

Το Ελίχρυσο το Αμοργινό (Helichrysum amorginum) είναι ενδημικό της Αμοργού και των νησιών της. Στην ντοπιολαλιά της Αμοργού λέγεται «σταθούρι». Εξαιτίας της σπανιότητάς του περιλαμβάνεται στο «Κόκκινο Βιβλίο» των φυτών της Ελλάδας και προστατεύεται από την ελληνική νομοθεσία (Προεδρικό Διάταγμα 67/81) και διεθνείς συμβάσεις.

Το Helichrysum amorginum είναι φυτό πολυετές, διακλαδιζόμενο από τη βάση σε πολυάριθμους βλαστούς ύψους 12-30 cm, με κεφάλια ημισφαιρικά με λευκά ή λευκορόδινα βράκτια. Πρόκειται για πολύ σπάνιο είδος, ενδημικό των Κυκλάδων γνωστό από λίγες μόνο θέσεις στην Αμοργό, την Άνυδρο και την Κέρο. Το H. amorginum είναι υποχρεωτικώς χασμοφυτικό είδος, που φύεται σε σχισμές ασβεστολιθικών βράχων με νότια έκθεση (Snogerup 1995).

Σε επιστημονική έρευνα για τις αντιβακτηριακές ιδιότητες που παρουσιάζουν 14 είδη ελίχρυσου τα H. amorginum και Η. rupestre αποδείχτηκε να έχουν σημαντικά μεγαλύτερη δραστικότητα.

Το Helichrysum amorginum συναντάται στις ορθοπλαγιές που χαρακτηρίζουν σχεδόν όλη την νοτιανατολική πλευρά του νησιού. Γι' αυτό τον λόγο είναι δύσκολο να το δει κάποιος και ιδιαίτερα οι πιστοί φίλοι της Αμοργού. Μόνο στον κάθετο βράχο του μοναστηριού της Χοζοβιώτισσας είναι εύκολο να παρατηρηθεί καθώς βγαίνει μέσα από τις σχισμές των βράχων.

Από αυτόν ακριβώς τον φυσικό βραχόκηπο της Χοζοβιώτισσας προέρχονται και οι φωτογραφίες που παρουσιάζονται εδώ. Η λήψη τους έγινε στις 27 Απριλίου 2005 και στις 4 Απριλίου 2007.

Πηγές:

* Ιωάννη Μπαζού: «Σπάνια, απειλούμενα και προστατευόμενα φυτικα taxa των Κυκλάδων», Εργαστήριο Συστηματικής Βοτανικής, Τομέας Οικολογίας και Ταξινομικής, Τμήμα Βιολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών.

* I. Chinou, V. Roussis, E. Chinou, N. Persidou-Golemati "Antibacterial activities of essential oils from 14 Helichrysum species".