Gagea peduncularis - Γαγέα η έμμισχος

φωτογραφία Πάνος Ψυχογιός
Λαγκάδα, 06/03/2005

Πολυετές φυτό, με άνθη κίτρινα που στην έξω πλευρά τους είναι πρασινωπά. Σε θαμνότοπους και ανοιχτές πετρώδεις τοποθεσίες. Άνθηση ανοιξιάτικη, από τέλη Φεβρουαρίου.

.

Geropogon hybridus

Όρμος Αιγιάλης, 26/03/2007

Ο Geropogon hybridus, (L.) Sch.Bip. 1850, είναι μεσογειακό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.
Βιότοπος: ελαιώνες, ακαλλιέργητα χωράφια, αμμώδεις ακτές, φρύγανα, βραχώδεις πλαγιές σε υψόμετρα 0-1100 μ.
Συνώνυμο: Tragopogon hybridus L.
Το γένος Geropogon είναι μονοτυπικό, δηλαδή με ένα φυτό, συγγενικό με το γένος Tragopogon.
Ο Γεροπώγων ο υβριδικός είναι ετήσιο φυτό με βλαστό λεπτό, λείο, ύψους 10-40 εκ.
Φύλλα περίβλαστα γραμμοειδή-λογχοειδή, οξύληκτα. Κεφάλια με 5-8 βράκτια τουλάχιστον διπλάσια από τα ισάριθμα, ανοιχτορόδινα ανθίδια. Η συνολική εικόνα του άνθους μοιάζει με άστρο.
Άνθιση: τέλος Μαρτίου - αρχές Ιουνίου.

Ετυμολογία:
Geropogon > γέρων + πώγων ==> από το πάππο που θυμίζει γενειάδα γέρου = Γεροπώγων.
hybridus >  > hibritus, a, um & ibridus, a, um (λατιν.) υβρίδιο = υβριδικός.
Tragopogon >  > τράγος + πώγων ==> από την μορφή του πάππου = Τραγοπώγων (αρχαίο όνομα από τον Διοσκουρίδη).

Tragopogon dubius

Αγία Μαρίνα 29/03/2007

Ο Tragopogon dubius (Scop. 1772) είναι ευρωμεσογειακό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα. Συχνός στην Αμοργό και την Νάξο με παρουσία σε Πάρο, Φολέγανδρο, Σίφνο, Άνδρο.

Βιότοπος: ξηρά λιβάδια, άκρες δρόμων, αμμώδεις θέσεις σε υψόμετρα 0-600 (-1300) μ.

Ετήσιο ή διετές είδος. Βλαστοί μοναχικοί, όρθιοι ύψους 20-50 εκ. Φύλλα γραμμικά λογχοειδή. Άνθη κίτρινα-λεμονί.

Άνθιση: μέσα Απριλίου - αρχές Ιουνίου

Ετυμολογία:

Tragopogon < τράγος + πώγων ==> από την μορφή του πάππου = Τραγοπώγων (αρχαίο όνομα από τον Διοσκουρίδη).

dubius (λατιν.) = αμφίβολος, αβέβαιος

Ophrys bombyliflora / Οφρύς η βομβυλανθής

Χώρα, 28/03/2007

Η Ophrys bombyliflora (Οφρύς η βομβυλανθής) είναι μια ορχιδέα σχετικά διεσπαρμένη. Συναντάται στο νότιο Αιγαίο (αλλά όχι σε όλα τα νησιά), στην Αττική, Εύβοια, νότια Πελοπόννησο και Δυτική Ελλάδα (νησιά και παράλια). Είναι η μικρότερη από τις Ophrys. Το άνθος της δεν ξεπερνάει τα 2 εκατοστά και, λόγω του σχήματος της, ονομάζεται και «αρκουδάκι». Συναντάται σε φρυγανότοπους και ελαιώνες, σε τοποθεσίες που συγκρατούν υγρασία.

Vinca major subsp. major

Λεύκες -  12/04/2007

φωτογραφίες Νίκος Νικητίδης

Η Vinca major (L. 1753) subsp. major είναι μεσογειακό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.

Ο Θεόφραστος το ονομάζει «χαμαιδάφνη», αφού είναι συγγενής της πικροδάφνης αλλά αναπτύσσεται χάμω στο έδαφος.

Η χρήση του φυτού ως φαρμακευτικό βότανο ανάγεται στην αρχαιότητα. Ο Διοσκουρίδης την αναφέρει ως «κληματίδα, φιλαιτέριον, δαφνοειδές, μυρσινοειδές ή πολυγονοειδές» και απέδιδε στα φύλλα και τα κοτσάνια της πολλές θεραπευτικές ιδιότητες για την αντιμετώπιση του πονόδοντου, της δυσεντερίας και της διάρροιας.

Περιέχει αλκαλοειδή, καροτίνη, βιταμίνη C, σαπωνοειδείς ουσίες, τανίνες και γαλακτικό οξύ. Από τα αλκαλοειδή, η βινκαμίνη χρησιμοποιείται στη φαρμακευτική ως αγγειοδιασταλτικό και ως διεγερτικό του εγκεφάλου και η ρεσερπίνη για να κατεβάζει την αρτηριακή πίεση.

Βιότοπος: υγρές, σκιερές θέσεις σε υψόμετρα 0-110 μ.

Πολυετές φυτό, αναρριχητικό ή έρπον με φύλλα μεγάλα, λεία λογχοειδή, συχνά καρδιοειδή στη βάση με κοντό μίσχο. Καλλιεργείται σαν καλλωπιστικό.

Άνθη μπλέ-ιώδη, μονήρη, με διάμετρο 4-5 εκ., πενταμερή, με σωλήνα τριχωτό εσωτερικά και μακρύ ποδίσκο. Σε υγρές και σκιερές τοποθεσίες. 

Άνθιση: μέσα Μαρτίου - αρχές Ιουνίου

Ετυμολογία:

Vinca < αβέβαιας ετυμολογίας - πιθανώς από το pervinca < pervínco νικώ (τις ασθένειες εννοείται) ή vínco νικώ.

major < ορθογραφικά λανθασμένη (αλλά ισχύουσα) μορφή του magnus = μείζων, μέγιστη.

.

Calendula arvensis / Καλέντουλα των αγρών

Λεύκες 28/03/2007

Η Καλέντουλα (Calendula arvensis) είναι ένα μικρό φυτό, που δεν ξεπερνάει τα 20 εκ., με φύλλα λογχοειδή και άνθη πορτοκαλόχρωμα. Η ανθοφορία της αρχίζει από τον Δεκέμβριο και συνεχίζεται μέχρι το καλοκαίρι. Το όνομά της προέρχεται ακριβώς από την μακρά περίοδο άνθησής της (Calendae=ημερολόγιο).

Colchicum cupani / Κολχικό του Κουπανί

Χώρα - Καλογερικός, 20/11/2007

Πολύ μικρό φυτό. Παρόμοιο με το Colchicum pusillum (Κολχικό το μικροφυές) αλλά με μεγαλύτερη διασπορά που φθάνει μέχρι την Ήπειρο. Διαφέρει στα φύλλα (που είναι δύο και πλατύτερα) και στους ανθήρες που είναι σκούροι (μαυρο-καφέ).

Tuberaria guttata / Τουβεραρία η σταλαγματώδης

Χώρα, 08/04/2007

Μικρό, τριχωτό φυτό η Tuberaria guttata (Τουβεραρία η σταλαγματώδης). Άνθος με κίτρινα πέταλα και με χαρακτηριστική καφέ κηλίδα στην βάση, χαρακτηριστικό που έδωσε στο φυτό και το όνομά του (gutta=στάλα). Ανθίζει την άνοιξη, από τον Μάρτιο και μετά, σε θαμνότοπους της ημιορεινής ζώνης και σε μάλλον υγρά εδάφη. Στην Κρήτη απαντάται στο δυτικό τμήμα, Ρέθυμνο και Χανιά. Ανήκει στην ίδια οικογένεια με τους κίστους (λαδανιές).

Χώρα, 08/04/2007

Ηρακλειά 18/03/2008

φωτογραφία Γιάννης Γαβαλάς

Oxalis pes-caprae / Ξυνοτρίφυλλο

Όρμος Αιγιάλης, 25/04/2005

Αιγιάλη (ελαιώνας) 13/12/2005

Η Oxalis pes-caprae ονομάζεται στην Αμοργό ξυνοτρίφυλλο (ξυνήθρα, σε άλλα μέρη). Μετά τις πρώτες βροχές, αρχίζει να κατακλύζει τους ελαιώνες και τα υγρά χωράφια. Ανθίζει από τον Φεβρουάριο. Στην Αμοργό θεωρείται εντελώς άχρηστο χόρτο, που δεν το καταδέχονται ούτε τα κατσίκια. Πρόκειται για ζιζάνιο, που μπήκε στην Ελλάδα πριν από 200 περίπου χρόνια, μέσω Μάλτας. Στην Αμοργό φυτρώνει κυρίως στην παραλιακή ζώνη, όπου είναι και οι περισσότεροι ελαιώνες, και σε υγρά χωράφια μέσου υψόμετρου. Στην ζώνη των θαμνότοπων και των φρύγανων και γενικά στην ημιορεινή και ορεινή ζώνη, το ζιζάνιο αυτό δυσκολεύεται λόγω των ξηροθερμικών συνθηκών που επικρατούν.

Agaricus sp. / κοκκινίτης

Χώρα - Τερλάκι
22/11/2007

Το αγαρικό καρποφορεί όλο τον χρόνο, κυρίως όμως από τον Απρίλιο έως τον Νοέμβριο. Στην Αμοργό ονομάζεται «κοκκινίτης» από το χρώμα που έχουν τα ελάσματα στο κάτω μέρος του καπέλου. Φαγώσιμο και νόστιμο. Από το είδος αυτό προέρχονται και τα καλλιεργήσιμα μανιτάρια που πουλιούνται σε σούπερ μάρκετ ή μπαίνουν σε πίτσες. Στην Αμοργό εμφανίζεται σε μεγάλους αριθμούς μετά τις πρώτες βροχές.