Muscari macrocarpum

 Χώρα 30/01/2021

φωτογραφία Μανώλης Σιμιδαλάς

Leontice leontopetalum - Λεοντική η λεοντοπέταλη

φωτογραφία Ελευθερία Πράσινου

Αρκεσίνη 07/03/2017

Πολυετές κονδυλώδες φυτό.  Θεωρείται ζιζάνιο των χωραφιών με δημητριακά αλλά, με την εγκατάλειψη των χωραφιών και τον μεγάλη μείωση της αρόσιμης γης στην Ελλάδα, έχει περιοριστεί τόσο πολύ ώστε να είναι σπάνιο. Γι' αυτό και μπήκε στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (RDB 2009), με τον χαρακτηρισμό «τρωτό» (VU).
 Άνθη: Κίτρινα, με 6 πέταλα, σε σύνθετη πυραμιδοειδή ταξιανθία. Καρποί διογκωμένοι. Άνθιση: Φεβρουάριος μέχρι μέσα Απριλίου.
Στις Κυκλάδες αναφέρεται πρόσφατα (μετά το 1970) από Αμοργό (δύο θέσεις), νότια Νάξο, Φολέγανδρο και Αστυπάλαια. Πριν το 1970 αναφέρονται θέσεις από Άνδρο, Τήνο, Σύρο, Αστυπάλαια αλλά ύστερα από 50 χρόνια μπορεί να μην ισχύουν.
 Ετυμολογία
 Leontice < λέων
 leontopetalum < λέων + πέταλον (αλόγου). Το όνομα αναφέρεται στα φύλλα, που μοιάζουν με το αποτύπωμα του πέλματος ενός λιονταριού. Φυτό με ονομασία «λεοντοπέταλον» αναφέρεται από τον Διοσκουρίδη.

Helichrysum orientale

φωτογραφία Μανώλης Σιμιδαλάς

Το Helichrysum orientale (L.) Vaill. 1754 είναι φυτό της Ανατολικής Μεσογείου με εξάπλωση σε Κυκλάδες, Κρήτη, Δυτικό και Ανατολικό Αιγαίο.

Βιότοπος: ασβεστολιθικοί βράχοι, σε υψόμετρα 0-1200 μ.

Πολυετές χαμόφυτο φυτό, με σκληρό ξυλώδες απόθεμα.

Βλαστοί 12-30 εκ., τριχωτοί.

Βασικά φύλλα στενά, 20-60 χιλ., τριχωτά, προμήκη σπατουλοειδή, στρογγυλεμένα στην άκρη.

Κεφάλια σε πυκνές ταξιανθίες με λαμπερά λεμονοκίτρινα ανθίδια και σκούρο κέντρο.

Ανθίζει από μέσα Απριλίου μέχρι τα μέσα Ιουνίου.

Ετυμολογία:

Helichrysum < ήλιος + χρυσός. Αναφορά στο χρυσοκίτρινο χρώμα των ανθέων σε πολλά είδη του γένους.

orientale < oriens (ανατολή) = ανατολικό, ανατολίτικο.

Seseli crithmifolium

φωτογραφία Μανώλης Σιμιδαλάς

To Σέσελι το κριταμόφυλλο [Seseli crithmifolium (Juss. ex DC.) Boiss., 1872] είναι ενδημικό φυτό Κυκλάδων (Αμοργός, Σίκινος, Φολέγανδρος), Κρήτης και Δωδεκανήσου (Ρόδος, Κάρπαθος, Σαρία).
Βιότοπος: ασβεστολιθικοί βράχοι σε υψόμετρα (10-) 200-1100 μ.
Πολυετές φυτό με ξυλώδη βλαστό ύψους έως 1,5 μέτρο και μέτρια διακλάδωση.
Φύλλα άκαμπτα, σαρκώδη.
Η ταξιανθία του σχηματίζει σκιάδιο, με 20-50 λευκά άνθη.
Καρποί, 3-4 χιλ., επιμήκεις με χαμηλές ράχες. Μερικές φορές το φυτό είναι μονοκαρπικό, δηλαδή ανθίζει και καρποφορεί μια φορά στην ζωή του.
Ανθίζει Ιούνιο-Αύγουστο.

Στην Αμοργό φύεται στη Νικουριά, τον Ποταμό, την Χοζοβιώτισσα και ψηλά στο Κρίκελο. Επίσης στην Κέρο, την Δονούσα, τις Μάκαρες και την Κίναρο.

Ετυμολογία:
Seseli > σέσελι, φυτό πουα αναφέρεται από τους Διοσκουρίδη, Αριστοφάνη, Πλούταρχο
crithmifolium > Crithmum κρίταμο + folium φύλλο = κριταμόφυλλο
Crithmum > κρήθμον > κριθή ==> για την ομοιότητα των σπερμάτων με αυτά της Κριθής (κριθαριού).

«σέσελι· τὸ μὲν Μασσαλιωτικὸν φύλλα ἔχει μαράθῳ ἐοικότα, παχύτερα δὲ καὶ τὸν καυλὸν εὐερνέστερον ἔχει, σκιάδιον δὲ ἀνήθῳ ὅμοιον, ἐφ' οὗ ὁ καρπὸς ὑπομήκης, γεγωνιωμένος, δριμύς, βιβρωσκόμενος ἡδέως, ῥίζα μακρά, εὐώδης.»
Διοσκουρίδης

Euplagia quadripunctaria

Χώρα

φωτογραφία Μανώλης Σιμιδαλάς

Η νυχτοπεταλούδα Ευπλαγία η τετράστικτη (Euplagia quadripunctaria) είναι δραστήρια τη νύχτα ενώ την μέρα αναπαύεται σε ρεματιές, υγρά δάση πλατύφυλλων δέντρων και κατά μήκος υγρών μονοπατιών σε κορμούς δέντρων, φύλλα θάμνων και εσοχές υγρών βράχων.
Τρέφεται με το νέκταρ μια μεγάλης σειράς ποωδών φυτών
Είναι πεταλούδα μιας γενιάς και πετά από τον Ιούνιο μέχρι τον Σεπτέμβριο.
Συνώνυμα: Panaxia quadripunctaria, Callimorpha quadripunctaria.
Ετυμολογία:
* Euplagia < ευ (καλό, όμορφο) + πλαγία ==> αναφορά στις ωραίες εγκάρσιες ραβδώσεις που έχουν τα μπροστινά φτερά.
* quadripunctaria < quadri (τέσσερα) + punctum (στίγμα, σημάδι) ==> αναφορά στα μεγάλα μαύρα στίγματα στην κόκκινη επιφάνεια των πίσω φτερών.

Σπάνια και ενδημικά φυτά της Αμοργού και των Μικρών Κυκλάδων, ελεύθερο βιβλίο σε pdf

Εκτός από το πλούσιο φωτογραφικό έχει και μία εκτεταμένη εισαγωγή για την Αμοργό.
Για να διαβαστεί ευχάριστα σαν βιβλίο (που είναι), όταν το κατεβάσετε και το ανοίξετε: Προβολή δύο σελίδες.
Ελεύθερο κατέβασμα από το:

https://www.openbook.gr/flora-amorgina/

Απευθείας ανάγνωση (ανά σελίδα) αλλά και κατέβασμα - download (το προτείνω) του pdf από το

https://docplayer.gr/134080796-Flora-amorgina-2-nikoy-nikitidi.html

Ο Τουρνεφόρ γράφει για την Αμοργό το 1700 - ελεύθερη έκδοση

Το βιβλίο κατεβαίνει ελεύθερα στο Διαδίκτυο σε ΠΡΟΒΟΛΗ: ΔΥΟ ΣΕΛΙΔΕΣ
στην διεύθυνση (μέγεθος 3 ΜΒ)

 http://www.mediafire.com/file/37nlbacg9p4qdb4/TOURNEFORT_GR.pdf/file

Οι κρόκοι της Ελλάδας - ελεύθερα στο Διαδίκτυο

Το βιβλίο «Οι κρόκοι της Ελλάδας» βρίσκεται ελεύθερα στο Διαδίκτυο. Μπορείτε να το διαβάσετε on line ή να το κατεβάσετε από την εφαρμογή ανάγνωσης (στο μενού πάνω αριστερά με το βέλος) στην διεύθυνση:

https://www.ebooks4greeks.gr/oi-krokoi-ths-elladas

και για απευθείας κατέβασμα του pdf στο:

https://www.openbook.gr/oi-krokoi-tis-elladas/

Zostera marina

Κατάπολα 06-04-2007

Ετυμολογία
Zostera > ζωστήρ ==> από την εμφάνιση και το σχήμα των φύλλων,
marina > mare θάλασσα = θαλάσσια.

Ranunculus sardous

Το Βατράχιον της Σαρδηνίας (Ranunculus sardous, Crantz 1763) είναι ευρασιατικό φυτό με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα. Φύεται σε οικότοπους γλυκών υδάτων και σε υγρές τοποθεσίες που διατηρούνται μέχρι την άνοιξη. 
Αναφέρεται από εποχιακό λιμνίο στα Κατάπολα.
Ανθίζει από τον Μάρτιο μέχρι τα μέσα του καλοκαιριού ανάλογα με το υψόμετρο και την υγρασία της θέσης.
Ετυμολογία:
Ranunculus < rana βάτραχος. Ο Πλίνιος γράφει ότι «ονομάζουμε ranunculus το βότανο που οι Έλληνες ονομάζουν βατράχιο» = βατράχιο, επειδή ορισμένα είδη αυτού του γένους ευδοκιμούν σε υδάτινο περιβάλλον.
sardous < Sardinia Sardegna = της Σαρδηνίας.