Glebionis segetum (Chrysanthemum segetum)

Σταυρός Χώρας 18/04/2005

Η Glebionis segetum [(L.) Fourr. 1869] είναι μεσογειακό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα, την Αμοργό και όλες τις Κυκλάδες..
Συνώνυμο: Chrysanthemum segetum L. 1753.
Αμοργιανό όνομα: μαντελίδα.
Παρόμοιο με το Glebionis coronarium αλλά με περιφερειακά ανθίδια πάντα κίτρινα και φύλλα, τα κατώτερα με μεγάλους λοβούς, τα ανώτερα λογχοειδή, οδοντωτά.
Βιότοπος: χωράφια, παλιά χωράφια δημητριακών.
Ανθίζει από τον Μάρτιο.
Ετυμολογία:
Glebionis < gleba βώλος, βώλαξ (της γης), έδαφος ==> συσχετίζεται με τα καλλιεργημένα φυτά ή τα χωράφια καιτις άκρες δρόμων όπου φύεται.
segetum < seges -etis καλλιέργεια, καλλιεργημένο χωράφι ==> αναφορά στον βιότοπό του, που είναι συνήθως χωράφια με δημητριακά.

Lotus cytisoides

Άγιος Παντελεήμονας 31/03/2007

Ο Lotus cytisoides L. 1753  είναι μεσογειακό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα εκτός από την βόρεια χώρα.
Βιότοπος: βράχοι κοντά στην θάλασσα, αμμώδη παραθαλάσσια ενδιαιτήματα,σε υψόμετρα έως 300 μ.
Πολυετής πόα, μέχρι 50 εκ., χνουδωτή.
Φυλλάρια αντωοειδή.
Άνθη ανά 2-6. Στεφάνη κίτρινη.
Χέδρωπας λίγο κυρτός
Ανθίζει από τα τέλη Μαρτίου.

Ετυμολογία:
Lotus = λατινική ονομασία ενός είδους τριφυλλιού που αναφέρεται από τον Βιργίλιο.
cytisoides > Cytisus > κύτισος + είδος = κυτισοειδής.

Σταυρός 02/05/2005

Medicago orbicularis

Σταυρός 28/03/2087

Lagurus ovatus

04/04/2007

Ο Lagurus ovatus L. 1753, είναι μεσογειακό με μεγάλη εξάπλωση στην Ελλάδα.
Βιότοπος: λιβάδια, αμμώδεις παράκτιοι βιότοποι, φρύγανα, άκρες αγρών, ελαιώνες, διάκενα κωνοφόρων δασών σε υψόμετρα 0-700 (-1100) μ.
Ετήσιο φυτό, χνουδωτό, με όρθιο βλαστό-καλάμι 15-40 εκ.
Φύλλα με επιμήκη λογχοειδή ελάσματα
Ταξιανθία σταχυόμορφη φόβη, πυκνή, ωοειδής, χνουδωτή μεταξοειδής.
Ανθίζει τέλη Μαρτίου έως αρχές Ιουνίου.

Ετυμολογία:
Lagurus >  λαγωός λαγός + ουρά ==> αναφορά στην ταξιανθία.
ovatus > óvum αυγό = ωοειδής.

Muscari comosum

Σταυρός 18/04/2005

Το Muscari comosum [(L.) Mill. 1768] έχει μεγάλη εξάπλωση στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. 

Αμοργιανό όνομα: βορβός.

Βιότοπος: παραδοσιακά καλλιεργούμενα και ακαλλιέργητα χωράφια, όρια αγρών, λιβάδια σε υψόμετρα 0-1800 μ.. Συχνά σε μεγάλους πληθυσμούς. 

Είναι γεώφυτο, έχει δηλαδή ρίζωμα με αποθηκευτικούς βολβούς. Φύλλα μέχρι 3 εκ. πλάτος και 40 εκ. μήκος, κοίλα. 

Ανθοταξία βότρυς, στο κάτω μέρος αραιός με καστανά άνθη και στην κορυφή πιο πυκνός με άνθη κυανοϊώδη. Τα ανώτερα άνθη είναι άγονα. 

Ανθίζει την άνοιξη.

Ετυμολογία:

Muscari < μόσχος (σχετίζεται με το περσικό mushka = γεννητικός αδένας), ελαιώδες, έντονα αρωματικό υγρό που βγαίνει από τον γεννετικό αδένα του ασιατικού ελαφιού «μόσχος ο μοσχοφόρος» (πρβ: μοσκοβολώ, μοσχοκάρυδο, μοσχοσάπουνο, μοσχοστάφυλο). Ίσως επειδή φυτά του γένους Muscari είναι πολύ αρωματικά.

comosum < coma (λατιν.) < κόμη (οι τρίχες της κεφαλής ==-> κομήτης, αυτός που έχει μακριά κόμη) = εύκομο.

Είναι το φυτό που δίνει τους αφροδισιακούς βολβούς, οι οποίοι μοιάζουν με κρεμμυδάκια. Οι βολβοί του έχουν πικρή γεύση και τρώγονται από την αρχαιότητα, γιατί θεωρούνται ότι έχουν ισχυρές αφροδισιακές και θεραπευτικές ιδιότητες. Ο Ιππποκράτης και ο Διοσκουρίδης χρησιμοποιούσαν τους βολβούς για πολλές ασθένειες. Την ίδια άποψη έχουν και οι σύγχρονοι Έλληνες που τρώνε τους βολβούς με τον αρχαίο τρόπο, δηλαδή ψημένους και αρτυμένους με ξύδι, όπως συνιστά ο Διοσκουρίδης.

Οι βολβοί συλλέγονται πριν την περίοδο του Πάσχα. Διατηρούνται στο ξύδι και αποθηκεύονται σε βάζα. Οι βολβοί του M. comosum αποτελούν, ειδικά στην Κρήτη, εξαιρετικό μεζέ με το όνομα σκορδουλάκοι.

Αρχαίες συμβουλές:

«Άριστοι βολβοί είναι οι βασιλικοί που έχουν κόκκινο χρώμα. Δεύτερης ποιότητας είναι οι λευκοί από τη Λιβύη. Χειρότεροι από όλους είναι οι αιγυπτιακοί». Αθήναιος

«Οι βολβοί ταιριάζουν με το τυρί, το μέλι, το κρεμμύδι και το ξύδι. Αν τους φας χωρίς αυτά, τότε είναι άθλιοι και πικροί». Φιλήμων

Ανοιξιάτικο λιβάδι

Σταυρός 18/04/2006 Stavros (Chora)

Echium plantagineum

Σταυρός 08/04/2004

Το Echium plantagineum (L. 1771) είναι μεσογειακό φυτό, με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα.
Φυτό διετές, ελαφρά χνουδωτό. Τα φύλλα της βάσης μεγάλα, με ισχυρές νευρώσεις, σε ρόδακα.
Άνθη ζυγόμορφα, με κόκκινο χρώμα στην αρχή που γίνεται στη συνέχεια μοβ-μπλε. Κάλυκας κοντός. Ξεχωρίζει εύκολα από τους δυο προεξέχοντες στήμονες.
Ανθίζει από τον Μάρτιο.

Ετυμολογία:
Echium > έχις (έχιδνα) - από το σχήμα των καρπών που μοιάζει με κεφάλι φιδιού = Έχιον
plantagineum > Plantago - παρόμοιο με το γένος Plantago από τα φύλλα του.
Plantago > planta πέλμα ποδιού - αναφέρεται στο μέγεθος των φύλλων.

Daucus carota

άγριο καρότο
Σταυρός 13/04/2007

Οι μεταμορφώσεις της φύσης

Ο «Σταυρός» είναι ένα αγροτοκτηνοτροφικό συγκρότημα (μινόρι) στην περιφέρεια της Χώρας. Όπως και τα περισσότερα τέτοια συγκροτήματα πήρε το όνομά του από το εκκλησάκι που είναι χτισμένο εκεί. Τώρα το καλοκαίρι τα χωράφια (που τώρα έχουν εγκαταλειφθεί) παρουσιάζουν αυτή την φαιοκίτρινη εικόνα, που φαίνεται στην φωτογραφία (πάνω).

Λίγες εβδομάδες πριν η εικόνα ήταν διαφορετική (φωτογραφία κάτω), με τα ανθισμένα ραδίκια, τους ζωχούς, τις μολόχες, τις μαργαρίτες (μαντιλίδες) και τους άγριους γλαδίολους (μαχαιρίδες) να κυριαρχούν. Το καλοκαίρι θα περάσει και με την πρώτη βροχή θα ξεπηδήσουν πρώτα ανάμεσα στα βράχια τα «κρινάκια» (κολχικά και οι κίτρινες στερνμπέργκιες)...