Sphyraena sphyraena λούτσος

 Ο Δημήτρης Κωβαίος στα Κατάπολα φωτογραφημένος με το τρόπαιό του από τον Νίκο Κωβαίο λιβανό

Ετυμολογία
Sphyraena < σφύραινα ( σφύρα + επίθημα -αινα) ==> αναφορά στο σχήμα του.
λούτσος < από την ενετική λέξη luzzo.

Actinia equina θαλάσσια ανεμώνη

Καλοταρίτισσα 30/03/2021

φωτογραφία Μανώλης Σιμιδαλάς

Η Actinia equina είναι μία συχνή θαλάσσια ανεμώνη που βρίσκεται σε βραχώδεις ακτές.
Ζει στην Μεσόγειο, τις ευρωπαϊκές ακτές και κατά μήκος της ακτής του Ατλαντικού στην Αφρική.
Εμφανίζει έως και 192 πλοκάμια, διατεταγμένα σε έξι κύκλους. Στο εσωτερικό του σώματός της αναπτύσσονται έως και εκατό έμβρυα, που εκτινάσσονται στο νερό όταν ωριμάσουν, κι έτσι εξασφαλίζεται η αναπαραγωγή της.
Ετυμολογία:
Actinia < ακτίς (ακτίνος)
equina (λατιν.) = του ίππου. 

Trigla barbatus μπαρμπούνι

φωτογραφία από την Δονούσα

Δαυίδ Κουτσογιαννόπουλος

Το μπαρμπούνι ζει μέσα σε φυκιάδες, αμμώδεις και λασπώδεις βυθούς, όπου και αναζητά την τροφή του, σκαλίζοντας με τα μουστάκια του. Τρέφεται με διάφορα μικρά μαλάκια. Στις τραγάνες βρίσκουμε τα πετρομπάρμπουνα. Ζει σε βάθη από 3 έως 80 μέτρα. Αναπαράγεται Μάιο - Ιούλιο
Επιστημονικό όνομα: Trigla barbatus και συνώνυμο Mullus surmuletus.
Ελληνικό όνομα: Τρίγλη η μυστακοφόρος.
Ετυμολογία:
Trigla < τρίγλη ή τρύγλη (το αρχαίο όνομα για το μπαρμπούνι).
μπαρμπούνι < (βενετσιάνικο) barbon < (λατινικά) barba «γενειάδα».

 

Cystoseira amentacea

Βουδοσπηλιά (ακτή) - Κάτω Μεριά 30/05/2021

φωτογραφία Μανώλης Σιμιδαλάς

To γένος Cystoseira αποτελείται από είδη φαιοφυκών που είναι κυρίαρχα στη Μεσόγειο και σχηματίζουν πολύπλοκες φυτοκοινωνίες με μεγάλη βιοποικιλότητα. Θεωρούνται δείκτες οικολογικής κατάστασης γιατί είναι ευαίσθητα στη ρύπανση, την βόσκηση και τον υδροδυναμισμό. Αποτελούν οικότοπος NATURA.
H Cystoseira amentacea αναπτύσσεται κοντά στην επιφάνεια της θάλασσας και αποτελεί δείκτη καθαρότητας και υγείας του θαλάσσιου οικοσυστήματος.
Ετυμολογία:
cistosèira (ή cistosira ) < κύστη + σειρά ==> από τις κύστες που βρίσκονται κατά μήκος των κλαδιών.
amentacea < amentum (λατιν.) δερμάτινος ιμάντας που χρησιμοποιήθηκε για να διευκολύνει την ρίψη του ακοντίου. Η λέξη χρησιμοποιήθηκε από την βοτανική για να δηλώσει μια χαλαρή και κρεμάμενη ταξιανθία με άνθη αφανή χωρίς πέταλα ==> ο ελληνικός όρος είναι «ίουλος» (χνούδι)

 

Ένας... «βλάχος» σαν παιδί

Κατάπολα, δεκαετία του 50

 βλάχος (polyprion americanum)

Ένα δελφίνι στην Καλοταρίτισσα

02/04/2008

φωτογραφίες Γιάννης Δεσποτίδης

Το απόγευμα της Τετάρτης, 02/04/2008, εντοπίστηκε ένα δελφίνι να έχει πιάσει τα ρηχά στην Καλοταρίτισσα. Διαπιστώθηκε ότι ήταν σοβαρά χτυπημένο στο φτερό του. Ακολούθησε κινητοποίηση στην Κάτω Μεριά για να σωθεί το χτυπημένο δελφίνι. 

Monachus monachus - Οι φώκιες στην Αμοργό

Η είδηση είναι παλιά. Του 1992. Αλλά την θυμίζουμε, γιατί είναι η μοναδική που υπάρχει στα αρχεία των πρακτορείων ειδήσεων από την Αμοργό για το θέμα:

«Νεκρή φώκια σε προχωρημένη αποσύνθεση βρέθηκε σήμερα σε θαλάσσια περιοχή της Αμοργού. Στην φώκια δεν παρατηρήθηκαν τραύματα στο σώμα της». (24/09/1992)


Απευθυνθήκαμε στην Εταιρεία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής φώκιας (Mom) για περισσότερες πληροφορίες και πολύ σύντομα μας απάντησε η βιολόγος κ. Στέλλα Αδαμαντοπούλου, υπεύθυνη Δικτύου Συλλογής Πληροφοριών της Mom.


Διαπιστώνεται μία ενδιαφέρουσα παρουσία της φώκιας στην Αμοργό. Τα περιστατικά που έχουν καταγραφεί στα αρχεία της Mom φαίνονται στον πίνακα που δημοσιεύουμε. Η κ. Στέλλα Αδαμαντοπούλου, εκ μέρους της Mom, στην απάντησή της επισημαίνει:


«Για την παρακολούθηση της κατάστασης του πληθυσμού της Μεσογειακής Φώκιας, η MOm, λειτουργεί από το 1991 σε εθνικό επίπεδο, ένα Δίκτυο Συλλογής Πληροφοριών, το οποίο συλλέγει πληροφορίες για εμφανίσεις φωκών από όλη την Ελλάδα. Οι πληροφορίες αυτές αποτελούν ένδειξη της ύπαρξης σε μια περιοχή ενός πληθυσμού Μεσογειακής Φώκιας, ο οποίος την χρησιμοποιεί σαν τόπο διατροφής και διαμονής αλλά η σημασία της περιοχής σαν τόπος αναπαραγωγής και ξεκούρασης χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί».


Από τα στοιχεία της Mom διαπιστώνουμε ότι όλα τα καταγραμμένα περιστατικά αφορούν τις βόρειες ακτές της Αμοργού. Τα 4 από τα 7 περιστατικά αφορούν την Αιγιάλη, αφού και η Νικουριά, ανήκει στην περιφέρειά της. Στην Αιγιάλη, στο τέλος της μεγάλης αμμουδιάς προς τα Θολάρια, υπάρχει και μια σπηλιά που ονομάζεται «Φωκιότρυπα». Αν υπολογίσουμε ότι απέναντι από την Καλοταρίτισσα είναι η Γραμβούσα, τότε είναι σχεδόν βέβαιο ότι στα δύο νησάκια (Νικουριά και Γραμβούσα) ζουν φώκιες. Στην Κάτω Μεριά πάντως έχουν δώσει σε μια φώκια και όνομα. Την λένε «λιβανή», επειδή έχει το χρώμα του λιβανιού.


Το γεγονός ότι στις νότιες ακτές της Αμοργού δεν έχουν καταγραφεί φώκιες, έχει σχέση με το ότι οι ακτές αυτές είναι πολύ απότομες και με ελάχιστη ανθρώπινη δραστηριότητα. Σ’ αυτήν την περιοχή πρέπει να ζουν και οι περισσότερες φώκιες.


Το πρόβλημα είναι ότι υπάρχει παραπληροφόρηση στην Αμοργό για τις φώκιες, όπως συμβαίνει και σε άλλα νησιά ως γνωστόν. Υποτίθεται ότι «τις φώκιες τις φέρνουν οι οικολόγοι». Πρόκειται για δικαιολογία, επειδή οι φώκιες κάνουν πράγματι μεγάλες ζημιές στους ψαράδες. Έτσι επιλέγεται η λύση να «συκοφαντηθούν» οι φώκιες, ότι δήθεν είναι φερτές από αλλού και στην Αμοργό δεν υπάρχουν. Στην πραγματικότητα, φερτές είναι οι ανεμότρατες που καταστρέφουν τον βυθό και τις ψαριές.


Όπως και να το κάνουμε, η μεσογειακή φώκια (Monachus monachus) αποτελεί μέρος του φυσικού περιβάλλοντος της Αμοργού από την προϊστορική εποχή μέχρι σήμερα.