Paronychia echinulata

φωτογραφία Βαγγέλης Παπιομύτογλου

Η Paronychia echinulata (Chater, 1964) είναι μεσογειακό φυτό. Στην Ελλάδα φύεται στην περιοχή του Αιγαίου. Στην Αμοργό αναφέρεται από τις ανατολικές πλαγιές των Καταπόλων.
Βιότοπος: αμμώδεις και βραχώδεις περιοχές κοντά στην θάλασσα, πλαγιές με φρύγανα σε υψόμετρα 0-300 μ.
Ετήσιο φυτό. Βλαστοί 3-20 εκ. συχνά κοκκινωποί. Άνθη πολύ μικρά με 
Άνθιση: Απρίλιος - αρχές Ιουνίου.
Ετυμολογία:
Paronychia < παρά + όνυξ (όνυχος) - από την ημιδιαφανή εικόνα των βρακτίων που μοιάζουν με νύχι.
echinulata < υποκοριστικό του echinus (< λατινικοποίηση του εχίνος - αχινός) ==> επειδή έχει μικρά αγκάθια.

 

Dianthus tripunctatus

Κρίκελος (δάσος) 23/05/2021

φωτογραφία Μανώλης Σιμιδαλάς

Ο Dianthus tripunctatus (Sm. 1809) είναι αγριογαρύφαλλο της Ανατολικής Μεσογείου που επεκτείνεται και στην Ιταλία. Περιγράφηκε επιστημονικά στην Flora Graeca με φυτά από την Κύπρο.

Στην Ελλάδα εξαπλώνεται στα νησιά του Αιγαίου με λίγες θέσεις στην ΒΔ Πελοπόννησο. Στις Κυκλάδες αναφέρεται από Αμοργό, Ίο, Φολέγανδρο, Σέριφο, Κύθνο, Κέα, Σύρο, Τήνο και Άνδρο. 
Στην Αμοργό  φύεται σε πολλές θέσεις (Προφήτη Ηλία, Χώρα. Λαγκάδα, Θολάρια, Ποταμός, Κρίκελος, Χάλαρα, Αρκεσίνη, Κολοφάνα).
Βιότοπος: φρύγανα, ξηρά λιβάδια, αμπελώνες, παλιά χωράφια σε υψόμετρα 0-800 μ.
Άνθη μοναχικά, με πέταλα οδοντωτά, ροζ-μοβ στο πάνω μέρος και πρασινωπά-κίτρινα στο κάτω. Άνθιση: Μάιος - Ιούλιος.
Ετυμολογία:
Dianthus < Δίας + άνθος < Διόσανθος (Θεόφραστος).
tripunctatus < τρις + punca (κατιν.) κέντημα, στίγμα ==> αναφορά στα τρία στίγματα που έχουν τα πέταλα.

υδατογραφία του Bayer από την Flora Graeca

Dianthus cinnamomeus subsp. cinnamomeus

φωτογραφία από την Ηρακλειά

Γιάννης Γαβαλάς

Το αγριογαρύφαλλο Dianthus cinnamomeus (Sm. 1809) είναι ενδημικό Αμοργού (Θολάρια, Λαγκάδα, Ποταμός, Κρίκελος), Ηρακλειάς, Νάξου, Μυκόνου, Αστυπάλαιας και Κάσου. Περιγράφηκε στην Flora Graeca με φυτά από τη Νάξο. Στο βόρειο τμήμα της Νάξου το φυτό διαφοροποιείται και έχει περιγραφεί ως υποείδος Dianthus cinnamomeus subsp. naxensis.
Πολυετές φυτό με ξυλώδη βάση. Βλαστοί αρκετοί, συνήθως χωρίς διακλάδωση, ύψους 8-18 εκατοστών. Βασικά φύλλα συνήθως μαραμένα κατά την άνθιση.
Άνθη μοναχικά. Κάλυκας στενά ωοειδής — κυλινδρικός. Πέταλα οδοντωτά, 4-8 εκατοστών, με χρώματα ανοιχτό ροζ στο πάνω μέρος και κανελί στο κάτω .
Άνθιση: Μάιος – Ιούνιος.
Ετυμολογία:
Dianthus < Δίας + άνθος > Διόσανθος (Θεόφραστος)
cinnamomeus < κιννάμωμον - αρχαία λέξη για την καννέλα («ἐοικυῖαι τῇ ὀσμῇ κινναμώμῳ», Διοσκουρίδης) = κυννάμωμος, επειδή τα άνθη του έχουν χρώμα ή άρωμα κανέλας.

 

υδατογραφία του Bayer από την Flora Graeca

Velezia rigida

φωτογραφία 29/04/2017

Θανάσης Παπανικολάου

Η Velezia rigida ( L. 1753) είναι μεσογειακό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.
Βιότοπος: βραχώδεις και πετρώδεις βιότοποι, φρύγανα σε υψόμετρα 0-1200 μ.
Στην Αμοργό αναφέρεται από Αιγιάλη, Λεβρωσσό, Λαγκάδα, Σταυρό (Κρίκελο).
Λεπτό ετήσιο φυτό, ύψους 10-30 εκ. με άκαμπτο στέλεχος, διακλαδισμένο, τριχωτό.
Άνθη ρόδινα.
Άνθιση: τέλη Απριλίου - μέσα Ιουλίου
Ετυμολογία:
Velezia < προς τιμήν το Velèz (†1753) Ισπανού φαρμακοποιού και βοτανικού.
rigida (λατιν.) < rigeo άκαμπτο, σκληρό = άκαμπτη.

υδατογραφία του Bayer από την Flora Graeca

Velezia quadridentata

Ηρακλειά 25/05/2016

φωτογραφία Γιάννης Γαβαλάς

Η Velezia quadridentata (Sm. 1809) είναι φυτό του Αιγαίου και από τις δύο πλευρές του. Περιγράφηκε στην Flora Graeca με φυτά μάλλον από την μικρασιατική ακτή και μια υδατογραφία του φυτού από τον Bayer περιλαμβάνεται στην έκδοση της Flora Graeca.
Έχει αραιή κατανομή στο Αιγαίο, με εξαίρεση τις Κυκλάδες (με έμφαση στη Νάξο, Πάρο, Σύρο) και την Ρόδο.
Στην Αμοργό αναφέρεται από τον Κρίκελο, τον Ποταμό, τα Χάλαρα, τον Προφήτη Ηλία και την γενικότερη περιοχή των Καταπόλων. Φύεται επίσης στην Ηρακλειά.
Βιότοπος: βραχώδεις θέσεις με φρύγανα και μακκία βλάστηση σε υψόμετρα 0-700 μ.
Άνθη ρόδινα με τα πέταλα να χωρίζονται στις άκρες σε 4 τριγωνικά δόντια.
Άνθιση: τέλη Απριλίου - αρχές Ιουλίου
Ετυμολογία:
Velezia < προς τιμήν το Velèz (†1753) Ισπανού φαρμακοποιού και βοτανικού.
quadridentata < quadri τετράκις + dentata (< dens δόντι) οδοντωτή.

υδατογραφία του Bayer από την Flora Graeca

Stellaria cupaniana

08-05-2011

Η Stellaria cupaniana [(Jord. & Fourr.) Bég. 1909] είναι μεσογειακό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα. Έχει φαρμακευτικές χρήσεις από την λαϊκή ιατρική
Βιότοπος: λιβάδια, ρέματα, δασικά ανοίγματα σε υψόμετρα 0-1200 (-1700) μ.
Ετήσιο φυτό, με ύψος έως 40 εκ.
Κατώτερα φύλλα λεία, ωοειδή, μυτερά, μακρόμισχα - τα ανώτερα επιφυή.
Άνθη με ποδίσκο. Στεφάνη 8-10 χιλ., με σέπαλα ισομήκη με τα 5 λευκά πέταλα, τα οποία είναι σχισμένα στην βάση και δίνουν την εντύπωση ότι πρόκειται για 10 πέταλα ανά ζεύγη των δύο.
Άνθιση: Μάρτιος - Μάιος.

Ετυμολογία:
Stellaria > stella (λατιν.) αστέρι ==> από την μορφή των λουλουδιών σε πλήρη άνθιση.
cupanianus, a, um = προς τιμήν του Francesco Cupani (1657-1710), Ιταλού βοτανικού.

Silene colorata

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

Η Σιληνή η χρωματιστή (Silene colorata Poir. 1789) είναι μεσογειακό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.
Βιότοπος: αμμώδεις περιοχές κοντά στη θάλασσα, διάκενα φρυγανότοπων, ελαιώνες, χαλικώδεις και αμμώδεις θέσεις, συχνά σε μεγάλους πληθυσμούς, σε υψόμετρα 0-700 (-1200) μ.
Αυτή η σιληνή προτιμά τις αμμώδεις παραλίες, όπου συχνά δημιουργεί όμορφα ρόδινα στρώματα. Βλαστοί έρποντες ή όρθιοι και φύλλα μικρά, λογχοειδή.
Άνθη με ποδίσκο σε αραιό στάχυ. Κάλυκας κυλινδρικός, διογκωμένος στην κορυφή με κοκκινωπές ραβδώσεις. Πέταλα ρόδινα, διαιρεμένα σε δυο βαθείς λοβούς. Συχνά θα τη δούμε και μακριά από τη θάλασσα, σε αμμώδη εδάφη..
Ανθίζει (Δεκέμβριος) Μάρτιος - αρχές Ιουνίου.

Ετυμολογία:
Silene > > Silenus (λατιν.) > Σειληνός = Σιληνή.
coloratus, a, um > coloro χρωματίζω > colorato με φωτεινά χρώματα = χρωματιστή, έγχρωμη.

Silene corinthiaca

Κλικ στην φωτογραφία για μεγέθυνση

Η Σιληνή η κορινθιακή (Silene corinthiaca, Boiss. & Heldr. 1888) είναι ενδημικό φυτό εξαπλώνεται στην Πελοπόννησο, Ανατολική Στερεά Ελλάδα, Εύβοια και από τις Κυκλάδες στην Αμοργό.
Στην Αμοργό βρέθηκε το 1898 από τον βοτανικό Γ. Λεωνή.
Βιότοπος: παρυφές δρόμων, ελαιώνες, φρύγανα, ανοίγματα δασών, πετρώδεις θέσεις, σε υψόμετρα 0-600 (-1000) μ.
Πόα με ύψος έως μισό μέτρο, με διακλαδισμένους κολλώδεις βλαστούς.
Άνθη: λευκά έως απαλά ρόδινα, με έντονες πορφυρές νευρώσεις.
Ανθίζει Απρίλιο - Ιούνιο

Ετυμολογία:
Silene > Silenus (λατιν.) > Σειληνός = Σιληνή
corinthiaca > Κόρινθος = κορινθιακή.

Silene behen

Κατάπολα

Η Silene behen L. 1753, είναι μεσογειακό φυτό με εξάπλωση στην κεντρική, νότια και νησιωτική Ελλάδα.
Βιότοπος: φρύγανα, ελαιώνες, ακαλλιέργητα χωράφια, παράκτιοι οικότοποι σε υψόμετρα 0-500 (-800) μ.
Μονοετής πόα, ύψους 15-20 εκ. λεία.
Βλαστοί απλοί ή διακλαδισμένοι.
Φύλλα γλαυκοπράσινα
Ταξιανθία σε αραιά διχάδια.
Κάλυκας ελλειψοειδής, σφιγμένος στα χείλη, λευκορόδινος με κόκκινες νευρώσεις με αμφορεοειδές σχήμα
Πέταλα πορφυρά δίλοβα.
Ανθίζει μέσα Μαρτίου - Μάιο

Ετυμολογία:
Silene > Silenus (λατιν.) > Σειληνός = Σιληνή.
behen > bahman & behmen, αραβική λέξη για αρκετά μη ταυτοποιημένα φυτά.

Silene cythnia

Η Silene cythnia, (Halácsy) Walters 1964, είναι ενδημική Κυκλάδων, Ικαρίας και Ψαρών.
Βιότοπος: φρύγανα, βραχώδεις και πετρώδεις θέσεις, σε υψόμετρα 0-900 (-1500) μ.
Περιγράφτηκε από την Κύθνο με βάση συλλογή φυτών το 1892 του Τούντα.
Πολυετής πόα με αρκετούς, πολύκλαδους, χνουδωτούς ανθοφόρους βλαστούς.
Άνθη: πέταλα δίλοβα, ρόδινα στην πάνω επιφάνεια και με σκούρες ραβδώσεις στην κάτω επιφάνεια.
Ανθίζει Απρίλιο - Ιούνιο

Ετυμολογία:
Silene > Silenus (λατιν.) > Σειληνός = Σιληνή.
cythnia > Κύθνος.

Spergularia marina

Ηρακλειά 20-02-2008

φωτογραφία Γιάννης Γαβαλάς

Η Spergularia marina [(L.) Besser 1843] είναι ευρωμεσογειακό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.

Συχνό στην Αμοργό και τις Κυκλάδες.

Βιότοπος: Παραθαλάσσια ενδιαιτήματα.

Ετήσιο και περιστασιακά πολυετές είδος.

Άνθιση: Απρίλιος - Ιούλιος.

Ετυμολογία:

Spergularia < Spergula < spargeo εξαπλώνω, διασκορπίζω == αναφορά στην ικανότητα των φυτών αυτού του γένους να παράγουν πολλούς μικρούς σπόρους που διασκορπίζονται εύκολα.

marina <  mare θάλασσα = παραθαλάσσια.

Silene sedoides

Silene nocturna

Silene gallica

Dianthus fruticosus subsp. amorginus

Ηρακλειά 14/09/2012
photo Γιάννης Γαβαλάς

Το αγριογαρύφαλλο Δίανθος ο θαμνώδης υποείδος ο αμοργινός (Dianthus fruticosus subsp. amorginus, Runemark 1980) είναι ενδημικό φυτό των Νοτιοανατολικών  Κυκλάδων.
Περιγράφτηκε από την Αμοργό το 1980 από τον Runemark. Αποτελεί χαρακτηριστικό είδος των χασμοφυτικών κοινοτήτων της Αμοργού.
Εξαπλώνεται σε Αμοργό, Νάξο, Δονούσα, Ηρακλειά, Κουφονήσια, Αστυπάλαια και τις Διονυσάδες νήσους στ’ ανοιχτά της Σητείας στην Κρήτη.
Φύεται σε απρόσιτα μέρη γκρεμών και απότομων βράχων, συνήθως με μέτωπο προς την θάλασσα, σε υψόμετρα 0-300 (-900) μ..
Πρόκειται για θαμνώδες φυτό με πολλούς βλαστούς και με πολλά σαρκώδη φύλλα που σχηματίζουν μεγάλα «μαξιλάρια» με διάμετρο 20-100 εκ. και ύψος ως 15 εκ. Τα ρόδινα-πορφυρά άνθη βγαίνουν 3-8 μαζί.
Κύρια περιοχή εξάπλωσής του είναι οι ΝΑ Κυκλάδες.
Είναι σπάνιο φυτό και οι υποπληθυσμοί του δεν φαίνεται να ξεπερνούν τα λίγες εκατοντάδες άτομα.
Ανθίζει από τον Ιούνιο.

Dianthus > Δίας + άνθος > Διόσανθος (Θεόφραστος)
fruticosus, a, um > frutex (λατιν.) θάμνος = θαμνώδης, πολύβλαστος
amorginus, a, um > Amorgos Αμοργός = αμοργινός.

*** Ο Runemark έχει χωρίσει τον Dianthus fruticosus σε 8 υποείδη, όλα ενδημικά, με διάφορα κριτήρια (φύλα, άνθη, κλπ). Αυτά είναι: amorginus (ΝΑ Κυκλάδες), carpathus (Κάρπαθος, Κάσος), creticus (Κρήτη), fruticosus (Β/ΒΔ Κυκλάδες), occidentalis (Δ. Κρήτη, Κύθηρα, Πελοπόννησος, Ύδρα), karavius (Πετροκάραβο Πάτμου), rhodius (Δωδεκάνησα), sitiacus (Σητεία).

Ο βιότοπος του είδους στην Ηρακλειά

Ο Γιάννης Γαβαλάς στον δρόμο για τον βιότοπο της Ηρακλειάς

Θέσεις στην Αμοργό

Η εξάπλωση στα νησιά μας

Silene cythnia

29/04/2011
photo (c)  Γιάννης Γαβαλάς

Η Silene cythnia, (Halácsy) Walters 1964, είναι ενδημική Κυκλάδων, Ικαρίας και Ψαρών.
Βιότοπος: φρύγανα, βραχώδεις και πετρώδεις θέσεις, σε υψόμετρα 0-900 (-1500) μ.
Περιγράφτηκε από την Κύθνο με βάση συλλογή φυτών το 1892 του Τούντα.
Πολυετής πόα με αρκετούς, πολύκλαδους, χνουδωτούς ανθοφόρους βλαστούς.
Άνθη: πέταλα δίλοβα, ρόδινα στην πάνω επιφάνεια και με σκούρες ραβδώσεις στην κάτω επιφάνεια.
Ανθίζει Απρίλιο - Ιούνιο

Ετυμολογία:
Silene > Silenus (λατιν.) > Σειληνός = Σιληνή.
cythnia > Κύθνος.

  29/04/2011

photo (c)  Γιάννης Γαβαλάς

 Χώρα 10/04/2007 

Silene sartorii

Καλοταρίτισσα 29/03/2007

Η Silene sartorii, Boiss. & Heldr. 1856, είναι ελληνικό ενδημικό είδος, με εξάπλωση σε Πελοπόννησο (κυρίως στην Αργολίδα), Στερεά Ελλάδα (κυρίως στην Αττική), Κυκλάδων και Κρήτης.
Στην Αμοργό φύεται στα δυτικά στους όρμους των Αγίων Σαράντα και στην Καλοταρίτισσα. Επίσης αναφέρεται από την Ηρακλειά και τα Κουφονήσια.
Είναι ετήσιο αμμόφιλο φυτό. Τα φύλλα του είναι ακέραια, αντίθετα μέχρι 2 εκατοστά. Πέταλα ρόδινα, δαντελωτά.
Φύεται σε παραλιακές και αμμώδεις θέσεις.
Ανθίζει από τον Μάρτιο.

Ετυμολογία:
Silene > Silenus (λατιν.) > Σειληνός = Σιληνή
sartorii > αφιερωμένο στο Γερμανό βοτανικό και φαρμακοποιό του Όθωνα Σαρτόρι (Joseph Sartori 1809-1885) ερευνητή της ελληνικής χλωρίδας.

Spergularia bocconei

Χώρα 29/03/2007

Η Spergularia bocconei [(Scheele) Asch. & Graebn. 1919] είναι ευρωμεσογειακό φυτό με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα.

Συχνό στην Αμοργό.

Ετήσιο ή διετές είδος με ανερχόμενα ελαφρώς χνουδωτά στελέχη 5-25 εκ. Φύλλα γραμμικά, σαρκώδη.

Άνθη με πέταλα ιώδη με λευκό κέντρο και μικρότερα από τα σέπαλα.

Άνθιση: Απρίλιος - Ιούνιος.

Ετυμολογία:

Spergularia < Spergula < spargeo εξαπλώνω, διασκορπίζω == αναφορά στην ικανότητα των φυτών αυτού του γένους να παράγουν πολλούς μικρούς σπόρους που διασκορπίζονται εύκολα.

bocconei < αφιερωμένο στο Σικελό γιατρό και βοτανικό Paolo 'Silvius' Boccone (1633-1704) ερευνητή της μεσογειακής χλωρίδας.

Silene dichotoma

30/04/2011

photo (c) Yiannis Gavalas Γιάννης Γαβαλάς

Η Σιληνή η διχοτόμος (Silene dichotoma Ehrh., 1792) είναι τριχωτό φυτό με πολύ μικρούς μίσχους. Η εξάπλωσή του περιλαμβάνει την Βορειοανατολική Ελλάδα, τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και την Κρήτη. Ανθίζει μέχρι τα 1000 m. το καλοκαίρι.

Silene corinthiaca

29/04/2011
photo Γιάννης Γαβαλάς

Η Σιληνή η κορινθιακή (Silene corinthiaca, Boiss. & Heldr. 1888) είναι ενδημικό φυτό εξαπλώνεται στην Πελοπόννησο, Ανατολική Στερεά Ελλάδα, Εύβοια και από τις Κυκλάδες στην Αμοργό.
Στην Αμοργό βρέθηκε το 1898 από τον βοτανικό Γ. Λεωνή.
Βιότοπος: παρυφές δρόμων, ελαιώνες, φρύγανα, ανοίγματα δασών, πετρώδεις θέσεις, σε υψόμετρα 0-600 (-1000) μ.
Πόα με ύψος έως μισό μέτρο, με διακλαδισμένους κολλώδεις βλαστούς.
Άνθη: λευκά έως απαλά ρόδινα, με έντονες πορφυρές νευρώσεις.
Ανθίζει Απρίλιο - Ιούνιο

Ετυμολογία:
Silene > Silenus (λατιν.) > Σειληνός = Σιληνή
corinthiaca > Κόρινθος = κορινθιακή.