Geranium lucidum

Ρέμα Αγίας Κατερίνας (Χώρα) 19/03/2022

φωτογραφία Μανώλης Σιμιδαλάς

Το Geranium lucidum (L. 1753) είναι μεσογειακό φυτό, με μεγάλη εξάπλωση στην Ελλάδα.
Ετήσιο φυτό, ύψους 10-30 εκ., συχνά με μεσαία διακλάδωση από την βάση.
Φύλλα χωρισμένα σε 3-5 τμήματα
Βιότοπος: ασβεστολιθικές βραχώδεις τοποθεσίες, φρύγανα, φυλλοβόλοι θάμνοι, σε θέσεις ελαφρώς σκιασμένες,  σε υψόμετρα 0-1200 μ. (-1700).
Άνθη πορφυρά και πιο σπάνια λευκά
Ανθίζει από Μάρτιο μέχρι αρχές Ιουλίου.
Ετυμολογία:
Geranium < γεράνιον, φυτό που αναφέρει ο Διοσκουρίδης - από τον καρπό του που μοιάζει «γεράνων κεφαλάς συν τοις ράμφεσιν = Γεράνιο.
lucidum (λατιν.) = στιλπνός, φωτεινός, λαμπρός.

ΟΡΧΙΔΕΕΣ ΑΜΟΡΓΟΥ, ΗΡΑΚΛΕΙΑΣ & ΝΗΣΩΝ βιβλίο

 Μπορείτε να κατεβάσετε ελεύθερα το νέο ψηφιακο βιβλίο από τον παρακάτω σύνδεσμο:

https://www.openbook.gr/orchidees-amorgoy-irakleias-kai-nison/

Fibigia lunarioides

Μεγάλη Βλυχάδα (Λαγκάδας) 05/03/2022

φωτογραφία Μανώλης Σιμιδαλάς

Η Fibigia lunarioides [(Willd.) Sweet 1826} είναι φυτό ενδημικό των Κυκλάδων, της Δωδεκανήσου και δύο νησίδων της Κρήτης. Περιγράφηκε από τα Αντικέρια. Στην Αμοργό αναφέρεται από το ακρωτήριο Ξώδοτος, από τα Θολάρια και από την Μεγάλη Βλυχάδα.
Στα άλλα νησιά μας φύεται στην Ηρακλειά, την Δονούσα, την Κέρο, την Αμοργοπούλα (Άνυδρο), την Κίναρο, και τα Αντικέρια.
Συνώνυμο: Acuston lunarioides (Willd.) Raf. 1838)
Χασμόφυτο, φύεται σε σχισμές ασβεστολιθικών βράχων, παίρνοντας θαμνώδη συμπαγή μορφή, σε υψόμετρα 0-200 μ..
Πολύ διακλαδισμένος θάμνος, με αρκετούς ανθοφόρους και μη ανθοφόρους βλαστούς. Ανθίζει από τον Φεβρουάριο.

Ετυμολογία:
Fibigia < γένος αφιερωμένο στον Γερμανό βοτανικό J. Fibig (†1792)
lunarioides < Lunaria, γένος που το χρώμα και το σχήμα των καρπών του θυμίζε luna (φεγγάρι) + είδος = λουναριοειδής.

 

Romulea bulbocodium

Καλοταρίτισσα 06/02/2022

φωτογραφία Μανώλης Σιμιδαλάς

Η Romulea bulbocodium, (L.) Sebast. & Mauri 1818, είναι μεσογειακό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα. Φύεται σε αρκετά σημεία στην Αμοργό (Καλοταρίτισσα, Άγιος Πάυλος, Λαγκάδα).
Βιότοπος: υγρά λιβάδια, εποχικά λιμνία, βραχώδεις πλαγιές με φρύγανα, συχνά κοντά στην θάλασσα.
Όμορφο βολβώδες φυτό που μοιάζει με κρόκο, διακρίνεται όμως εύκολα από τον ανθικό ποδίσκο (οι κρόκοι δεν έχουν) και την απουσία λευκής γραμμής στα γραμμοειδή φύλλα.
Άνθη μέχρι 3 εκ. διάμετρο με τέπαλα λογχοειδή, λευκά, με φάρυγγα κίτρινο και πινελιές ιώδεις.
Ανθίζει Φεβρουάριο - Μάιο.

Ετυμολογία:
Romulea < αφιερωμένο στον Romulus (Ρωμύλο), ιδρυτή της Ρώμης = Ρωμουλέα.
bulbocodium < βολβός + κώδυον ή κωδία (κοιλότης) ==> από το σχήμα του βολβού που θυμίζει κοιλότητας περγαμηνής.

Linaria triphylla

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Linaria triphylla [(L.) Mill. 1768] είναι φυτό μεσογειακό. Στην Ελλάδα φύεται στην νότια χώρα, από το Ιόνιο μέχρι την Ρόδο και την Κρήτη. Συχνή στις Κεντρικές Κυκλάδες. Στην Αμοργό αναφέρεται από τον Ποταμό.

Βιότοπος: αγροί, παρυφές καλλιεργειών, ελαιώνες, σε υψόμετρα μέχρι 700 μ.

Μονοετές, λείο, γλαυκοπράσινο φυτό με 1 ή περισσότερα ανθοφόρα στελέχη, 10-60 εκ.

Φύλλα σε σπονδύλους των 3 ή εναλλασσόμενα, αντωοειδή, σαρκώδη, αμβλέα.

Ταξιανθία πυκνή. Άνθη με στεφάνη δίχειλη, κίτρινη ή ιώδη, που καταλήγει σε οξύληκτο πλήκτρο στρεφόμενο προς τα κάτω, και κίτρινο φάρυγγα.

Ανθίζει Φεβρουάριο  - Μάρτιο.

Ετυμολογία:
Linaria < λίνον ==> επειδή έχει ίδια φύλλα με το λίνον = Λιναρία.
triphylla < τρι* + φύλλο = τρίφυλλη. 

Linaria chalepensis

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Linaria chalepensis [(L.) Mill. 1768] είναι ευρωμεσογειακό φυτό, με ευρεία εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα. Στην Αμοργό αναφέρεται από την περιοχή των Καταπόλων.

Βιότοπος: αγροί, ελαιώνες, περιστασιακά σε φρύγανα και δάση,  σε υψόμετρα 0-800 μ.

Ετήσιο φυτό με λεπτό βλαστό, ύψους 15-40 εκ. και στενά ελλειπτικά φύλλα, της βάσης γραμμικά-ελλειπτικά.

Άνθη λευκά κρεμ.

Ανθίζει από τα μέσα Μαρτίου.

Ετυμολογία:
Linaria < λίνον + -αρια ==> επειδή έχει ίδια φύλλα με το λίνον.
chalepensis < Haleb - Aleppo, το Χαλέπι πόλη της Συρίας. 

Chilostoma amorgia

Προφήτης Ηλίας (Χώρα) 24/04/2021

φωτογραφία Μανώλης Σιμιδαλάς

Το Chilostoma amorgia είναι είδος ενδημικό της Αμοργού και της Νάξου.
Περιγράφηκε το 1889 από τον Westerlund με δείγματα από την Αμοργό εξ ού και το επιστημονικό του όνομα.
Το βασικό υποείδος Chilostoma amorgia amorgia (Χειλοστόμα αμοργιανή η αμοργιανή) είναι ενδημικό της Αμοργού.

Ετυμολογία:
Chilostoma < χείλος + στόμα.
amorgia < Αμοργός.

 

Anchusella variegata

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

 
Η Anchusella variegata [(L.) Bigazzi, Nardi & Selvi 1997] είναι ενδημικό φυτό της νότιας ηπειρωτικής Ελλάδας, Αιγαίου, Ιονίου και Κρήτης. Στην Αμοργό αναφέρεται από το Ραχίδι.

Βιότοπος: ασβεστολιθικές βραχώδεις και πετρώδεις θέσεις, θαμνότοποι, φρύγανα, ξηρά λιβάδια.
Μονοετές είδος με σκληρές άκαμπτες τρίχες και βλαστούς έρποντες. Τα φύλλα είναι άμισχα, λογχοειδή, πριονωτά και πάνω τους αναπτύσσονται χαρακτηριστικά λευκά εξογκώματα.
Όπως φαίνεται και από το όνομά της η A. variegata είναι ένα φυτό με ποικιλία χρωμάτων στα άνθη της. Αυτά είναι μικρά, σωληνοειδή με πέντε μικρά, άνισα πέταλα λευκά, με ρόδινα, ιώδη ή γαλάζια στίγματα. Κάλυκας με πέντε οξύληκτους λοβούς.
Ανθίζει την άνοιξη.
Ετυμολογία:
Anchusella < υποκοριστικό του Anchusa < Άγχουσα (φυτό που αναφέρουν οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς με φαρμακευτικές και καλλωπιστικές ιδιότητες).
variegata < vario (ποικίλω) = ποικίλη, ποικιλόχρωμη, διάστικτη.

Gonepteryx cleopatra

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Η Gonepteryx cleopatra είναι μεσογειακή πεταλούδα.

Τα θηλυκά άτομα έχουν ανοιχτοκίτρινα ή πρασινωπά φτερά ενώ τα αρσενικά έχουν σκουρότερα χρώματα με μια πορτοκαλί κηλίδα. Με τα χρώματα αυτά δίνουν την εντύπωση στους θηρευτές ότι είναι φύλλα. Επίσης, αρσενικά και θηλυκά έχουν στα φτερά νευρώσεις και στίγματα, όπως συμβαίνει και με τα φύλλα των φυτών Οι κάμπιες τρέφονται με είδη του γένους Ράμνος (Rhamnus).

Η περίοδος πτήσης τους είναι Μάιος - Αύγουστος

Ετυμολογία:
Gonepteryx < γονή (αρχ.) γέννημα, απόγονος) + πτέρυξ.
cleopatra < Κλεοπάτρα.

 

Hypecoum imberbe

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Hypecoum imberbe (Sm. 1806) είναι μεσογειακό φυτό, με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα εκτός Κρήτης και Ιονίων Νήσων. Σπάνιο στις Κυκλάδες, αναφέρεται από λίγες θέσεις σε Αμοργό (Χώρα, Προφήτης Ηλίας), Μήλο, Σίφνο, Σύρο.
Περιγράφηκε από την Κύπρο και μία υδατογραφία του Bayer περιλαμβάνεται στην Flora Graeca.
Βιότοπος: βοσκότοποι, ζιζάνιο σε χωράφια, αμπελώνες και κήπους σε υψόμετρα 0-400 μ.
Ετήσιο φυτό, διακλαδισμένο από την βάση, ύψους 10-30 εκ.
Ταξιανθία χαλαρή με 2-10 κιτρινο-πορτοκαλί άνθη.
Άνθιση: τέλη Μαρτίου - μέσα Μαΐου.
Ετυμολογία:
Hypecoum < υπήκοον (φυτό που αναφέρει ο Διοσκουρίδης για τις ναρκωτικές ιδιότητες).
imberbe < πρόθεμα in (χωρίς) + barba (γενειάδα) = χωρίς τρίχωμα.

υδατογραφία από την Flora Graeca