Neatostema apulum

30-03-2008

Το Neatostema apulum, (L.) I. M. Johnston 1953, είναι μεσογειακό φυτό με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα.
Βιότοπος: άγονες εκτάσεις, ξηρές τοποθεσίες.
Βλαστοί 3-30 εκ., όρθιοι, τριχωτοί, διακλαδισμένοι στο ανώτερο τμήμα τους.
Φύλλα γραμμοειδή ή προμήκη, τα κατώτερα σπατουλοειδή, όλα τριχωτά περισσότερο στα χείλη.
Στεφάνη 6-6,5 χιλ, κίτρινη.
Ανθίζει από τον Απρίλιο.

Ετυμολογία:
Neatostema > νέατος (>νειός) νέος, νεαρός + στήμων στήμονος = Νεατοστήμονας
apulus, a, um > της Απουλίας  (περιοχή της Ιταλίας).

Muscari cycladicum subsp. subsessilis

Ηρακλειά 25/04/2011
photo Γιάννης Γαβαλάς

Το Muscari cycladicum subsp. subsessilis, (Bentzer) Raus, 1996 είναι παρόμοιο με το τυπικό υποείδος Muscari cycladicum subsp. cycladicum. Διαφέρει σε ορισμένους ποσοτικούς χαρακτήρες.
Αναφέρεται από την Λαγκάδα, το μονοπάτι Χοζοβώτισσας - Ασφοντηλίτη, κι ακόμη από την Ηρακλειά και τα Κουφονήσια.

Ετυμολογία:
Muscari > μόσχος (σχετίζεται με το περσικό mushka = γεννητικός αδένας), ελαιώδες, έντονα αρωματικό υγρό που βγαίνει από τον γεννετικό αδένα του ασιατικού ελαφιού «μόσχος ο μοσχοφόρος» (πρβ: μοσκοβολώ, μοσχοκάρυδο, μοσχοσάπουνο, μοσχοστάφυλο). Ίσως επειδή φυτά του γένους Muscari είναι πολύ αρωματικά.
cycladicus a, um > Cyclades Κυκλάδες = κυκλαδικό.
subsessilis > sub υπό, σχεδόν + sessilis εδραίο ==> με σχεδόν εδραία βάση φύλλων.

Muscari cycladicum subsp. cycladicum

30-04-2011

Το Muscari cycladicum subsp. cycladicum, P.H.Davis & D.C.Stuart 1966 είναι ενδημικό γεώφυτο των κεντρικών Κυκλάδων και νότιων Κυκλάδων.
Περιγράφτηκε από την Αμοργό.
Εϊναι εξαπλοειδές μέλος του συμπλέγματος Muscari comosum αλλά έχει πιο μεγάλο βολβό (διάμετρος 3-6 εκ.)
Έχει 3-4 λογχοειδή φύλλα. Τα γόνιμα άνθη έχουν δόντια με βαθύ καφετί-κίτρινο χρώμα, χλωμότερα προς την βάση τους με μικρούς μίσχους.
Τα στείρα λουλούδια έχουν διακριτούς μίσχους 4-8 mm
Αναφέρεται από την Λαγκάδα και τα Κουφονήσια.

Ετυμολογία:
Muscari > μόσχος (σχετίζεται με το περσικό mushka = γεννητικός αδένας), ελαιώδες, έντονα αρωματικό υγρό που βγαίνει από τον γεννετικό αδένα του ασιατικού ελαφιού «μόσχος ο μοσχοφόρος» (πρβ: μοσκοβολώ, μοσχοκάρυδο, μοσχοσάπουνο, μοσχοστάφυλο). Ίσως επειδή φυτά του γένους Muscari είναι πολύ αρωματικά.
cycladicus a, um > Cyclades Κυκλάδες = κυκλαδικό.

Geranium molle

Το Γεράνιο το απαλό (Geranium molle L. 1753) θεωρείται κοσμοπολίτικο ζιζάνιο. Έχει μεγάλη εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα.
Ετήσιο ή διετές φυτό, έντονα χνουδωτό, με νεφροειδή γκριζόπάσινα φύλλα και ύψος 10-30 εκ.φυτό, ύψους 10-30 εκ..
Ανθίζει από τον Μάρτιο.

Ετυμολογία:
Geranium > γεράνιον, φυτό που αναφέρει ο Διοσκουρίδης - από τον καρπό του που μοιάζει «γεράνων κεφαλάς συν τοις ράμφεσιν = Γεράνιο.
mollis, e = απαλό, λεπτό μαλακό - από τα μαλακά χνουδωτά φύλλα του.

Galium amorginum

Χοζοβιώτισσα 27/04/2005

Το Γάλιο της Αμοργού (Galium amorginum Halácsy, 1901) είναι ενδημικό Κυκλάδων και Καρπάθου.
Συλλέχτηκε από την Αμοργό το 1898 από τον Χρήστο Λεωνή και περιγράφτηκε το 1901 από τον Halácsy.
Εκτός από την Αμοργό (Χοζοβιώτισαα, Κρίκελος, Χώρα, κ.ά), σε άλλα νησιά μας φύεται σε Κέρο και Δονούσα. 
Από τις άλλες Κυκλάδες σε Σίκινο, Νάξο, Φολέγανδρο, Ίο,  και τις νησίδες Καλόγερος (Σικίνου) και Καρδιώτισσα (Φολεγάνδρου).
Βιότοπος: Προεξοχές αβεστολιθικών βράχων, πετρώδεις πλαγιές σε υψόμετρα 100-1100 μ.
Ισχυρό πολυετές φυτό με ξυλώδη βάση. Ακμαίοι βλαστοί, ανερχόμενοι, 10-40 εκ., τετράπλευροι.
Φύλλα στρογγυλά, γραμμοειδή, παχιά, γλαυκοπράσινα.
Ταξιανθία πυκνή με άνθη κρεμ-λευκά.

Ετυμολογία:
Galium > γάλα ==> επειδή ορισμένα είδη αυτού του γένους χρησιμοποιήθηκαν για την πήξη του γάλακτος = Γάλιον
amorginum > Αμοργός = αμοργινό.

 

Euphrobia helioscopia

Centaurium pulchellum

φωτογραφία Νίκος Νικητίδης

Το Centaurium pulchellum [(Swartz) Druce 1898] είναι φυτό της Ευρώπης και της ΝΔ Ασίας, με εξάπλωση σε όλη την Ελλάδα.

Βιότοπος: ενδιαιτήματα γλυκού νερού, εποχιακά λιμνία, λιβάδια, ελαιώνες, διάκενα δασών, σε υψόμετρα 0-400 (-1000) μ.

Ετήσιο ή διετές, μικρό φυτό.

Βλαστός αδύνατος, διακλαδισμένος από την βάση, χωρίς ρόδακα.

Φύλλα ωοειδή, επιφυή, αντίθετα.

Άνθη ρόδινα σε αραιές ταξιανθίες.

Ανθίζει από τα μέσα Απριλίου μέχρι τις αρχές Ιουλίου.

Ετυμολογία:

Centaurium < κενταύριον (όνομα φυτού που αναφέρουν Ιπποκράτης, Θεόφραστός και Διοσκουρίδης).

pulchellum < pulcher, όμορφο, ωραίο.

«κενταύρειον τὸ λεπτὸν ἢ μικρόν, ὅ τινες λιμνήσιον καλοῦσιν, ἐπειδὴ ἐνίκμους φιλεῖ τόπους. ἡ πόα ὑπερικῷ καὶ ὀριγάνῳ παραπλήσιος, καυλὸν ἔχουσα ὑπὲρ σπιθαμήν, γεγωνιωμένον· ἄνθη ἐν τῷ φοινικῷ ὑποπόρφυρα πρὸς τὰ τῆς λυχνίδος, φύλλα μικρά, ὑπομήκη, ὥσπερ πηγάνου, καρπὸς πυροῖς ὅμοιος, ῥίζα μικρά, ἄχρηστος, γευομένῳ δὲ ἐμποιεῖ πικρίαν.»

Διοσκουρίδης

Allium commutatum

Ηρακλειά 12-06-2012
photo Γιάννης Γαβαλάς

Draba praecox (Erophila praecox)

Η Draba praecox (Steven 1812) είναι μεσογειακό φυτό με ευρεία εξάπλωση στην Ελλάδα.

Συνώνυμο: Erophila praecox [(Steven) DC. 1821].

Βιότοπος: λιβάδια, φρύγανα, διάκενα δασών, άκρες δρόμων σε υψόμετρα 0-1200 (-1900) μ.

Ετήσιο φυτό, λεπτό ύψους 3-12 εκ. Βασικά φύλλα σε ρόδακα.

Ανθίζει από τα μέσα Φεβρουαρίου έως τον Ιούνιο, ανάλογα με το υψόμετρο.

Ετυμολογία:

Draba < δράβη (φυτό που αναφέρει ο Διοσκουρίδης). - Ο De Theis γράφει ότι, σύμφωνα με τον Λινναίο, Δράβη σημαίνει ξινή, πικάντικη, με αναφορά στη γεύση των φύλλων

praecox = πρώιμη ==> η πρώτη που ανθίζει.

Erophila < ηρ (ιωνικ.) έαρ + φίλη ==> για την πρώιμη ανθοφορία την άνοιξη.

Cynosurus echinatus

Ηρακλειά 03-05-2014
photo Γιάννης Γαβαλάς

Κοινό αγρωστώδες. Στην Αμοργό αναφέρεται από τα Κατάπολα και την Χοζοβιώτισσα.