Ornithogalum creticum

Αμοργοπούλα (Άνυδρος) 26/05/2014
photo (c) Γιάννης Γαβαλάς

Το Ορνιθόγαλο το κρητικό (Ornithogalum creticum Zahar., 1977) είναι ενδημικό Κρήτης, Καρπάθου και Κυκλάδων.
Στις Κυκλάδες αναφέρεται από τις αμοργιανές νησίδες Μάκαρες της Δονούσας, το Λιάδι και την Αμοργοπούλα (Άνυδρος).
Φύεται σε ασβεστολιθικούς βράχους, πετρώδεις θέσεις και φρύγανα σε υψόμετρα 0-1.500 μ.
Φύλλα 5-8, που συχνά έχουν μαραθεί κατά την ανθοφορία.
Άνθη ελαφρώς αρωματικά. Περιάνθιο ανοιχτά πρασινωπό προς το εσωτερικό
Ανθίζει Απρίλιο-Ιούνιο.

Ετυμολογία:
Ornithogalum > Όρνις (πτηνό,  όρνιθα, κόττα) + γάλα. Αναφέρεται στην φράση «και του πουλιού το γάλα», λόγω του λευκού χρώματος των τεπάλων του.
creticum > Creta Κρήτη

Podarcis erhardi subsp. naxensis

Δονούσα 05/03/2013
photo (c) Δαυΐδ Κουτσογιαννόπουλος

Origanum calcaratum

Αμοργοπούλα (Άνυδρος) 26/05/2014
photo (c) Γιάννης Γαβαλάς

Το Ορίγανο το πληκτροφόρο (Origanum calcaratum, Juss. 1789) είναι ενδημικό του Νότιου Αιγαίου.
Περιγράφτηκε το 1789 από την Αμοργό και την ορθοπλαγιά της Μονής Χοζοβιώτισσας.
Από τότε έχει βρεθεί σε Κέρο, Αστυπάλαια, Ικαρία, Χάλκη, σε διάφορες νησίδες (Αμοργοπούλα, Οφειδούσα, Ζαφορά) και σε μία θέση στη Σητεία της Κρήτης το 1964.
Στην Αμοργό φύεται σε πολλά μέρη του νησιού: Χοζοβιώτισσα, Κρίκελος, Λαγκάδα, Ποταμός. Επίσης στο νησί της Νικουριάς και στη γειτονική νησίδα Άτιμο. Κι ακόμα στην βραχονησίδα Βιόκαστρο. Έχει συλλεγεί επίσης από τα αμοργιανά νησιά Κέρος και Αμοργοπούλα (Άνυδρος).
Τοπικά ονόματα: κεφαλόχορτο», «δίκταμος της Αμοργού» ή «αμοργιανό τσάι» και συλλέγεται για την παρασκευή φαρμακευτικού ροφήματος.
Παλαιογεωγραφικό είδος, θεωρείται αρχέγονη μορφή του γένους Origanum και ο στενότερος συγγενής του είναι ο δίκταμος της Κρήτης.
Είναι πολυετές αρωματικό και φαρμακευτικό φυτό.
Φυτρώνει σε σχισμές βράχων και κρημνούς, σε υψόμετρα μέχρι 700 μ..
Φύλλα δερματώδη ωοειδή ή σχεδόν στρογγυλά.
Ανθίζει Μάιο - Αύγουστο.

*** Περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (2009).με τον χαρακτηρισμό Τρωτό (VU).

Ετυμολογία
Origanum > όρος + γανώ (λάμπω, χαίρομαι), η χαρά τους βουνού - αναφορά στον φυσικό του βιότοπο. Ορίγανον, ρίγανη.
calcaratum > calcar, calcaris το πλήκτρο, το σπηρούνι του κόκκορα ==> από την απόληξη του άνθους = πληκτροφόρο:

Orchis anatolica

Δονούσα 04/03/2013
photo (c) Δαυΐδ Κουτσογιαννόπουλος

Η Orchis anatolica, Boiss. 1844, είναι ορχιδέα της Ανατολικής Μεσογείου. Περιγράφτηκε από την Καρία της
Μικράς Ασίας. Έχει ευρεία εξάπλωση στην Κρήτη, τις Κυκλάδες και το ανατολικό Αιγαίο.
Άνθη μεγάλα, με αραιή διάταξη και χρώμα από κόκκινο μέχρι άσπρο. Το μεσαίο τμήμα του χείλους έχει σκουροκόκκινες σειρές κουκκίδων.
Βλαστός στο πάνω τμήμα του με έντονη κόκκινη χροιά. Φύλλα ανοιχτοπράσινα
Φύεται σε πετρώδεις πλαγιές, αραιούς φρυγανότοπους και ανοιχτό περιβάλλον
Ανθίζει από τα τέλη Μαρτίου.

Ετυμολογία:
Orchis > Όρχις (αρσενικού γένους), φυτό με δύο κονδύλους σε σχήμα όρχεων που αναφέρει ο Διοσκουρίδης // ο όρχις (<ορχίδιον < αρχίδι)
anatolica > Anatolia, η μη ευρωπαϊκή Τουρκία > ανατολή = ανατολίτικη.

Helichrysum amorginum από την Αμοργοπούλα (Άνυδρο)

Αμοργοπούλα (Άνυδρος) 26/05/2014

photo (c) Γιάννης Γαβαλάς

Το Ελίχρυσο το αμοργινό (Helichrysum amorginum) είναι στενοενδημικό της Αμοργού και των νησιών της και περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων & Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (RDB 1996). Η νησίδα Αμοργοπούλα (Άνυδρος) βρίσκεται στην μέση του πελάγους, ανάμεσα σε Αμοργό, Θήρα και Ανάφη. Ο Γιάννης Γαβαλάς είναι μόνιμος κάτοικος της Ηρακλειάς και δεινός ερευνητής της φύσης στα αμοργιανά νησιά των Μικρών Κυκλάδων. Ο συνδυασμός και των τριών είναι οι φωτογραφίες του Γιάννη Γαβαλά που βλέπετε του Helichrisum amorginum από τη νησίδα Αμοργοπούλα. Το Ελίχρυσο το αμοργινό φύεται αποκλειστικά σε βράχους και γκρεμούς με μέτωπο προς τη θάλασσα.

Αμοργοπούλα (Άνυδρος) 26/05/2014

photo (c) Γιάννης Γαβαλάς

Αμοργοπούλα (Άνυδρος) 26/05/2014

photo (c) Γιάννης Γαβαλάς

Ophrys israelitica

Δονούσα 05/03/2013
photo (c) Δαυΐδ Κουτσογιαννόπουλος

Falco peregrinus πετρίτης

Άνυδρος (Αμοργοπούλα) 26/05/2014

photo (c) Γιάννης Γαβαλάς

H Άνυδρος (Αμοργοπούλα) βρίσκεται ανάμεσα σε Αμοργό, Θήρα και Ανάφη και ανήκει στην αμοργιανή πολυνησία. Μερικές πληροφορίες για τα «αμοργιανά νησιά» στον σύνδεσμο:

http://floraamorgina.blogspot.gr/2011/11/blog-post.html

Falco tinnunculus ανεμογάμης

Χώρα 25/11/2007

Δονούσα 04/03/2013

photo (c) Δαυΐδ Κουτσογιαννόπουλος

Polygala venulosa

Δονούσα 06/03/2013

photo (c) Δαυΐδ Κουτσογιαννόπουλος

Το Polygala venulosa αναφέρεται και από την Αμοργό

Δονούσα 11/03/2011

photo (c) Γιάννης Γαβαλάς

Ophrys parvula

Σχινούσα 28/03/2010
photo (c) Γιάννης Γαβαλάς